Francuski – Zdanie pytające

• pytania ogólne • pytania szczegółowe • osobliwości w budowie pytań • przykłady

PYTANIA OGÓLNE – BUDOWA

pytania ogólne to pytania zaczynające się w języku polskim od słówka: czy i dotyczą treści całego zdania

pytania (zdania pytające) w języku francuskim można tworzyć za pomocą:

1. intonacji: pytanie ma szyk zdania oznajmującego i zaznaczone jest tylko tonem głosu

   Vous parlez français? – Mówicie po francusku?

 

2. partykuły pytającej: est-ce que  + szyk zdania oznajmującego

    z uwagi na łatwość zastosowania jest najczęściej stosowana w mowie potocznej

    Parlez vouz français. = Est-ce que vous parlez français? – Czy mówicie, po francusku?

 

3. inwersji – wyróżnia się dwa rodzaje inwersji

   • inwersja prosta:  inwersja prosta = zamiana miejscami podmiotu i orzeczenia

     Vouz parlez français. Parlezvous français? – Wy mówicie po francusku. Czy mówicie, po francusku?

     Il pleut. Pleut-il? – Pada. Czy pada?  C’est intéressant. Est-ce intéressant? – To jest ciekawe. Czy to ciekawe?

    Tu as visité le Louvre? Astu visité le Louvre? – Ty zwiedziłaś Luwr. Czy zwiedziłaś Luwr?

  • inwersja złożona: podmiot (w postaci rzeczownika) zostaje powtórzony po orzeczeniu (w postaci zaimka osobowego)

    Les enfants, parlez-vous français? – Dzieci, czy mówicie po francusku?

    Où habite Jean? Où Jean habite-t-il? – Gdzie mieszka Jan?, Qui Monique a-t-elle rencontré? – Kogo spotkała Monika?

    Où ton frère habite-t-il à Paris? – Gdzie twój brat mieszka w Paryżu? Pourquoi Léon est-il en retard? – Dlaczego Leon spóźnia się?

 

! uwaga:

w czasach złożonych inwersja dotyczy tylko czasownika posiłkowego

  inwersja prosta: Tu as visité le Louvre? Astu visité le Louvre? – Ty zwiedziłaś Luwr. Czy zwiedziłaś Luwr?

  inwersja złożona: Qui Monique a-t-elle rencontré? – Kogo spotkała Monika?

 

• jeśli czasownik zakończony samogłoską stoi przed zaimkiem zaczynającym samogłoską to trzeba je rozdzielić literą:   

  Va-t-il au cinéma? – Czy on Idzie do kina? 

 

• wyrazy pytające, np: où – gdzie, quand – kiedy, comment –  jak etc.) mogą stać zrówna na początku jai i na końcu zdania:

  Où vous allez? = Vous allez où? – Gdzie idziecie?

  * wyjątkiem jest wyraz: que który na końcu zdania zmienia się w: quoi

     Que cherchez-vous? = Vous cherchez quoi? – Czego szukacie?

 

• inwersja stosowana jest także po niektórych wyrażeniach (nie musza tą pobyć pytania !!!)

  ainsi – w ten sposób, aussi – dlatego też, peut être – być może, sans doute – niewątpliwie

  Il aime Anne, aussi l’invite-t-il souvent. – On lubi Annę, dlatego też często ją zaprasza.

  Ainsi soit il! – Niech tak się stanie!

  Peut être voulait il dire autre chose? – Może chciał powiedzieć coś innego?

  Sans doute avez vous une bonne raison. – Niewątpliwie ma pan dobry powód.

 

 

PYTANIA SZCZEGÓŁOWE – BUDOWA

zaczynają się słówka pytającego: kto, co jak, gdzie, kiedy, itp. i dotyczą jednego z elementów zdania

pytanie o podmiot

pytania o podmiot tworzy się za pomocą:

1. intonacji: szyk zdania oznajmującego

    Qui organise ce voyage? – Kto organizuje tę podróż?, Qui ira demain à Paris? – Kto pojedzie jutro do Paryża?

 

2. konstrukcji qui est-ce qui + szyk zadnia ogólnego – gdy podmiotem jest osoba

    Qui est-ce qui organise ce voyage? – Kto organizuje tę podróż?;

    Qui est-ce qui est charmant? Christine est charmante. – Kto jest czarujący? Christine jest czarująca.

 

3. konstrukcji qu‘est-ce qui + szyk zadnia ogólnego – gdy podmiotem nie jest osoba

    Qu’est-ce qui est arriver? – Co sie dzieje?,

    Qu’est-ce qui ne vous plaît pas? – Co się wam nie podoba?

 

pytanie o dopełnienie

pytanie o dopełnienie tworzy się za pomocą:

1. intonacji: szyk zdania oznajmującego

    Vous voyez qui? – Kogo widzicie?

 

2. konstrukcji: qui est-ce que / qu‘est-ce qui  / qu‘est-ce que + szyk zadnia ogólnego

    konstrukcja ta podobnie jak w przypadku pytań ogólnych zastępuje inwersję: Qui est-ce que vous voyez? – Kogo widzicie?

 

3. inwersji: qui / que (kto, co) + inwersja

    Qui voyez-vous? – Kogo widzicie?

    * tak samo tworzy się pytania z innymi przyimkami: avec qui, par qui, sur qui, devant qui etc.

       A qui pensez-vous, Madame? – O kim pani myśli? A qui est-ce que vous pensez? – O kim pani myśli?

       De qui parlez-vous? – O kim mówicie? De qui est-ce que vous parlez? – O kim mówicie?

 

pytania o okoliczności

pytania o okoliczności: miejsca, czasu, sposobu, przyczyny, celu tworzone są za pomocą słówek pytających takich jak: où, quand, combien, pendant combien de temps, comment, pourquoi,

pytanie o okoliczności tworzy się za pomocą:

1. konstrukcji: słówko pytające + inwersja

   * kiedy podmiotem jest zaimek: tu, il, elle, nous, vous, ils, elles, on, ce można stosować

      – inwersję prostą (często z przysłówkiem pytającym: où)

        Quand avez-vous pris cette photo? Gdzie zrobiliście to zdjęcie? Que ferez-vous demain? – Co zrobicie jutro?

        Comment irez-vous à Paris? – Czym / jak pojedziecie do Paryża?

     – inwersję złożoną

       Comment vos parents partiront-ils: en voiture ou par le train? – Czym pojechali, samochodem czy pociągiem ?

       Combien de temps vos amis resteront-ils à Strasbourg? – Ile czasu twoi przyjaciele zostaną w Starsburgu ?

     

2. niezależnie od tego, czy podmiotem zdania jest zaimek czy też rzeczownik, można stosować konstrukcję

   słówko pytające + est-ce que + szyk zdania ogólnego

   Où est-ce que vous allez? – Gdzie idziecie?

   Pourquoi est-ce qu’ils ont organisé cette excursion? – Dlaczego zorganizowali tą wycieczkę ?

  

 

OSOBLIWOŚCI W BUDOWIE PYTAŃ

si  / oui

odpowiedzią twierdzącą na zdania pytające wyrażone w formie

• twierdzącej jest: oui: Est-ce que ton frere est sur la photo? Qui, il est là.

• przeczącej jest: si: Ton frère n’est pas sur la photo? Si, il est là.

 

pourquoi, parce que, puisque

• na pytanie: pourquoi? odpowiada się parce que

  Pourquoi tu n’es pas venu? Parce que j’ai été malade. – Dlaczego nie przyszedłeś?  Bo byłem chory.

 

• puisque używa się gdy przyczyna jest znana

  Puisque tu as été malade, tu n’as pas pu venir. – Ponieważ / skoro / dlatego, że byłeś chory, nie mogłeś przyjść.

  Puisque  = On sait que tu as été malade, alors tu n’es pas venu.

 

comme

określa przyczynę, której skutek jest prawie pewny

Comme il travaille beaucoup, il réussira. – Ponieważ dużo pracuje, odniesie sukces.

 

 

PRZYKŁADY

Qu’est-ce qui est nouveau? Ce manuel est nouveau.

Co jest nowe? Ta instrukcja jest nowa.

 

Qui est-ce qui est charmant? Christine est charmante.

Kto jest czarujący? Christine jest urocza.

 

Qui est-ce qui est professeur? Paul est professeur.

Kto jest nauczycielem? Paul jest nauczycielem.

 

Qui est étudiant? Christine est étudiante.

Kto jest studentem? Christine jest studentką.

 

Qui est jeune? Paul et Christine sont jeunes.

Kto jest młody? Paweł i Christine są młodzi.

 

Comment est ce manuel? Il est nouveau.

Jaka jest ta instrukcja? Jest nowa.

 

Comment est Christine? Christine est charmante.

Jak jest Christine? Christine jest urocza.


Qui est Paul? Paul est professeur.

Kim jest Paul? Paul jest nauczycielem.


Qui est Christine? Christine est étudiante.

Kim jest Christine? Christine jest studentką.


Comment sont Paul et Christine? Ils sont jeunes.

Jacy są Paul i Christine? Są młodzi
 

Ce manuel est-il nouveau? Oui, il est nouveau. Oui, il l’est.

Czy ten podręcznik jest nowy? Tak, jest nowy. Tak, jest.


Christine est-elle charmante? Oui, elle est charmante.

Christine jest urocza? Tak, jest urocza.


Paul n’est-il pas professeur? Si, il est professeur.

Czyż Paul nie jest nauczycielem? Tak, on jest nauczycielem.


Christine est-elle professeur? Non, elle ne l’est pas, elle est étudiante.

Christine jest nauczycielką? Nie, ona nie jest, ona jest studentką.
 

Qu’est-ce que Christine a acheté? = Christine, qu’a-t-elle acheté? Elle a acheté un sac de voyage.

Co kupiła Christine? = Christine, co ona kupiła? Kupiła torbę podróżną

A quoi me suis-je intéressée? A quoi est-ce que je suis intéressée? Je me suis intéressée aux magasins.

Co mnie interesowało? Co mnie interesowało? Interesowałem się sklepami.


Et vos voisins? N’étaient-ils pas ennuyeux?

A twoi sąsiedzi? Czy nie byli nudni?

Christine a acheté un sac de voyage. Qu’est-ce que Christine a acheté? = Christine, qu’a-t-elle acheté?

Christine kupiła torbę podróżną. Christine, co kupiła?

Marco aurait embrassé Victorine. Qui Marco aurait-il embrassé? = Qui est-ce que Marco aurait embrassé

Marco pocałowałby Victorine. Kogo pocałowałby Marco?


De quoi se servent les touristes? Ils se servent de guides
.
Z czego korzystają turyści? Korzystają z przewodników.

A qui pense Paul? Il pense à Marguerite.

O kim myśli Paul? Myśli o Marguerite.

De qui parle-t-il avec Monique? Il parle des Parisiennes.

O kin rozmawia z Moniką. Rozmawia o paryżanach.

 

La ferme de nos amis Durand est-elle louable?

Czy godne pochwały jest gospodarstwo naszych przyjaciół Durand?


Les soldats viendront-ils aider les sinistrés?

Czy żołnierze przyjdą pomóc ofiarom?


Le Crédit Lyonnais a-t-il fait faillite?

Czy Crédit Lyonnais zbankrutował?


Les députés ont-ils déjà voté le budget?

Czy posłowie już głosowali nad budżetem?


Cette robe est-elle plus jolie que celle-là?

Czy ta suknia jest ładniejsza od tej?


Celle-ci est-elle plus jolie que celle-là?

Czy ona jest ładniejsza od tego?
 

Est-il facile de garer une voiture dans une grande ville?

Czy łatwo jest zaparkować samochód w dużym mieście?


Etes-vous satisfait de votre voiture?

Czy jesteś zadowolony ze swojego samochodu?


Avez-vous
eu un accident de route?

Czy miałeś wypadek drogowy?


Depuis combien de temps conduisez-vous?

Jak długo prowadzisz?


Est-ce que
les châteaux de la Loire sont tous semblables?

Czy zamki Loary są do siebie podobne?


Que savez-vous
sur les Vingt-Quatre Heures du Mans?

Co wiesz o dwudziestu czterech godzinach Le Mans?


Pourquoi tout le monde est-il allé à l’abbaye de Solesmes?

Dlaczego wszyscy poszli do opactwa Solesmes?


Où nos amis ont-ils retrouvé leurs compagnons de route?

Gdzie nasi przyjaciele znaleźli swoich towarzyszy podróży?


Quels reproches Jean-Claude fait-il à sa sœur?

Jakie wyrzuty robi Jean Claude wobec swojej siostry?


Michelle sait-elle bien conduire?

Czy Michelle wie jak prowadzić?


A quelle heure Jacques et Monique sont-ils arrivés devant la maison de Jean-Claude?

Kiedy Jacques i Monique przybyli przed dom Jean-Claude’a?


Faut-il
alors célébrer la liberté de l’information ou s’affliger de cet accès de disgrâce?

Czy powinniśmy wtedy świętować wolność informacji lub żałować tego dostępu do hańby?


Mais a-t-on jamais enlevé un train tout entier avec ses passagers?

Ale czy kiedykolwiek porwano cały pociąg z pasażerami?


Pourquoi suis-je arrivé en retard?

Dlaczego spóźniłem się?

 

De qui parle-t-il avec Christine?

Z kim rozmawia z Christine?

 

Comment a-t-il passé ses épreuves?

Jak zdał swoje testy?


Comment Christine a-t-elle voyagé?

Jak podrózowała Christine?

 

Comment faut-il travailler pendant les examens?

Jak pracować podczas egzaminów?


Et vos voisins? N’étaient-ils pas ennuyeux?

A wasi sąsiedzi? Czy nie byli nudni?


Christine a voyagé en train. Comment Christine a-t-elle voyagé?

Christine podróżowała pociągiem. Jak poszła Christine?


Est-ce que
mes plats sont bons?

Czy moje potrawy są dobre?


Mes plats sont-ils bons?

Moje potrawy są dobre?


Dis-moi si mes plats sont bons.

Powiedz mi, czy moje potrawy są dobre.


Qu’est-ce qu’il voulait?

Czego on chciał?


Que voulait-il?

Czego on chciał?


Dis-moi ce qu’il voulait?

Powiedz mi, czego chciał?


Qu’est-ce qui
se passe?

Co się dzieje?


Dis-moi ce qui se passe.

Powiedz mi, co się dzieje.


Quand Monique s’est-elle fiancée avec Jacques?

Kiedy Monique zaręczyła się z Jacqiem?


Je ne sais pas quand monique s’est fiancée avec Jacques.

Nie wiem, kiedy Monique zaręczyła się z Jacqiem.


Qui vient de se fiancer avec Jacques?

Kto dopiero zaręczył się z Jacques’em?


Dites-moi qui vient de se fiancer avec jacques.

Powiedz mi, kto był zaręczony z Jacquesem.


travaille-t-il?

Gdzie on pracuje?


De qui les jeunes recevront-ils des télégrammes?

Od kogo młodzi ludzie otrzymają telegramy?


Quel temps faisait-il le jour de ses fiançailles?

Jaka była pogoda w dniu jego zaręczyn?


Seront-ils
heureux? Dans deux ans, on verra s’ils seront heureux.

Czy będą szczęśliwi? Za dwa lata zobaczymy, czy będą szczęśliwi.


Est-ce que
l’oncle de Monique boit beaucoup?

 Czy wujek Monique dużo pije?


On veut savoir si l’oncle de monique boit beaucoup.

Chcemy wiedzieć, czy wujek Monique dużo pije.


L’oncle de Monique paraît-il intéressant?

Czy wujek Monique wydaje się interesujący?


Vous me demandez si l’oncle de monique paraît intéressant.

Pytasz mnie, czy wuj Monique wydaje się interesujący.


Que racontait-il?

Co on powiedział?


Pourquoi est-ce que Pierre n’est pas venu?

Dlaczego Piotr nie przyszedł?
 

Pourquoi Monsieur Dufort et Monsieur Sendal sont-ils allés chez le médecin?

Dlaczego Pan Dufort i Pan Sendal poszli do lekarza?

Pourquoi Pierre restera-t-il longtemps à l’hôpital?

Dlaczego Pierre przebywa w szpitalu przez długi czas?

Quelle maladie Monsieur Dufort a-t-il eue dans son enfance?

Jaką chorobę miał Pan Dufort w dzieciństwie?

Nommez quelques maladies qui affligent aujourd’hui l’humanité.

Wymień niektóre choroby, które dotykają dzisiaj ludzkość.

Quelle découverte a faite Fleming?

Jakie odkrycie zrobił Fleming?

De nos jours pratique-t-on encore la saignée?

Czy nadal uprawiamy dzisiaj upuszczanie krwi?

Quand allez-vous chez le médecin?

Kiedy idziesz do lekarza?

Si vous étiez gravement malade auriez-vous peur d’aller à l’hôpital? Pourquoi?

Jeśli byłeś poważnie chory, czy bałeś się iść do szpitala? Dlaczego?
 
Quelle différence y a-t-il entre un oculiste et un opticien?

Jaka jest różnica między okulistą a optykiem?

 

Les soins médicaux sont-ils gratuits en Pologne?

Czy opieka lekarska jest bezpłatna w Polsce?

Est-ce que
vous fumez beaucoup?

Czy dużo palisz?

Le tabac est-il dangereux pour la santé?

Czy tytoń jest niebezpieczny dla twojego zdrowia?

Qu’est-ce qui
est nouveau? Ce manuel est nouveau.

Co nowego? Ta instrukcja jest nowa.

Qui est-ce qui
est charmant? Christine est charmante.

Kto jest czarujący? Christine jest urocza.

 

Les chefs politiques ont-ils fait beaucoup de promesses?

Czy przywódcy polityczni złożyli wiele obietnic?

 

L’administration française est-elle centralisée ou décentralisée?

Czy francuska administracja jest scentralizowana czy zdecentralizowana?

 

Qui assiste le ministre dans son travail?

Kto pomaga ministrowi w jego pracy?

 

Comment s’appelle le ministère auquel sont subordonnées les affaires administratives?

Jak nazywa się ministerstwo, któremu podporządkowane są sprawy administracyjne?

 

Combien de départements y a-t-il en France?

Ile departamentów jest we Francji?

 

Qui est à la tête d’un département?

Kto jest na czele działu?

 

Comment s’appelle la plus petite unité administrative de la France?

Jak nazywa się najmniejsza jednostka administracyjna we Francji?

 

Où est-ce?

Gdzie to jest?

 

Quand est-elle venue pour la dernière fois?

Kiedy przyszła po raz ostatni?

Où irez-vous demain?

Dokąd pojedziecie jutro?

 

Quand irez-vous à Paris?

Kiedy pojedziecie do Paryża?


Où est situé l’Alsace?

Gdzie jest Alzacja?

 

Où est allé Jacques?

Gdzie poszedł Jakub?


Où se trouve le siège du Conseil de l’Europe?

Gdzie jest siedziba rady europejski
 

Pourquoi n’est-elle pas rentrée à l’heure?

Dlaczego oni nie wrócili na czas?

 

Où Jacques a-t-il pris son repas?

Gdzie Jakub zjadł posiłek?

 

Pourquoi est-ce que vos amis sont déjà partis?

Dlaczego wasi przyjaciele już wyjechali?

 

Où est-ce que ils ont garé leur voiture?

Gdzie zaparkowali samochód?

 

Que voyez-vous?

Co widzicie?

 

Qu’est-ce que vous voyez?

Co widzicie?


De quoi parlez-vous?

O czym rozmawiacie?

 

De quoi est-ce que vous parlez?

O czym rozmawiacie?


Pourquoi est-ce que Pierre est sorti si tôt?

Dlaczego Piotr wyszedł tak wcześnie?


Est-ce que je dois le faire?

Czy muszę to zrobić?

 

Où se passe cette scène?
Gdzie się dzieje ta scena?

Pourquoi Paul et Christine sont-ils allés au Palais de la Culture?

Dlaczego Paweł i Christine poszli do Pałacu Kultury?

Quelles sortes de manuels Christine n’aime-t-elle pas?

Jakiego rodzaju podręczników nie lubi Christine?

Comment Daninos définit-il le Français?

Jak Daninos definiuje język francuski?

Le Français, selon Daninos, est-il vraiment modeste?

Według Daninosa Francuzi są naprawdę skromni?

Est-ce que le matin, en se levant, on parle d’une manière très soignée?

Czy rano, wstając, mówi się w sposób staranny?

Qu’est-ce que la langue littéraire?

Co to jest język literacki?

Est-ce que Paul vous paraît sympathique?

Czy Paul wydaje ci się miły?

Depuis quand étudiez-vous le français?

Od kiedy uczysz się francuskiego?

Pourquoi étudiez-vous cette langue?

Dlaczego uczysz się tego języka?

Dans quel manuel avez-vous-étudié jusqu’à présent le français?

Z jakiego podręcznika uczyłeś się do tej pory francuskiego?

Avez-vous une bonne prononciation?

Czy masz dobrą wymowę?

Voulez-vous apprendre le français d’une façon active ou passive?

Czy chcesz uczyć się francuskiego w sposób aktywny lub pasywny?

Est-ce une langue difficile?

Czy to trudny język?
 

Qu’est-ce qui est nouveau? Ce manuel est nouveau.

Co jest nowe? Ten podręcznik jest nowy.