Francuski – Zdanie przeczące

• zdanie przeczące • przykłady

PRZECZENIE – NEGATION

przeczenie = ne + czasownik + pas /  non

NE … PAS

• w czasach prostych ne stawia się przed czasownikiem a pas za czasownikiem

  Il ne travaille pas. – On nie pracuje.

• w czasach złożonych przed i za czasownikiem posiłkowym

  Elle n‘a pas mangé. – Ona nie jadła.

  * wyjątki: personne – nikt, aucun – żaden. Il n’a vu personne. – Nikogo nie widział.

    Je n’ai rencontré aucun professeur. Nie spotkałem żadnego profesora.

• zaprzeczając bezokolicznik stawia się przed nim obie części przeczenia

  Il demande de ne pas fumer. Prosi, żeby nie palić.

z czasownikami avoir i être są możliwe dwie konstrukcje:

  ne pas avoir / n’avoir pas; ne pas être / n’être pas.

• w języku mówionym zamiast konstrukcji ne..pas coraz częściej używa się tylko jednej jego części, np.

  1. samego pas – samo pas występuje samodzielnie tylko w mowie potocznej:

      Je sais pas que faire. – Nie wiem co robić

      Je n’ai pas pu venir. – J’ai pas pu venir.

   2. samego ne:

      Je n’ai pu venir.

      samego ne używa się też

      – w wyrażeniach: n’importe – wszystko jedno, n’empêche que – nie szkodzi, że:

        Vous dites n’importe quoi. – Mówicie bzdury!  Il n’empêche que les gens l’écoutent. – To nie przeszkadza ludziom go słuchać.

      – często z przymiotnikiem i zaimkiem pytającym: Qui ne serait ému? – Któż nie byłby wzruszony? 

        Que ne ferait on pour recevoir ce prix? – Czego byśmy nie zrobili, żeby otrzymać tę nagrodę?

      – w zdaniach w trybie subjonctif: Je crains qu’il ne vienne. – Obawiam się, że przyjdzie.

        Ramassez les jouets avant qu’il ne fasse nuit. – Pozbierajcie zabawki, zanim zapadnie noc. 

      – przed czasownikami: oser, cesser, pouvoir, savoir
        Je ne sais que faire. – Nie wiem, co robić
      – po si
        Si je ne me trompe, il est à Paris. – Jeśli się nie mylę, jest w Paryżu

RODZAJE PRZECZEŃ Z NE

ne…pas – nie: Je ne sais pas. – Nie wiem.

kedy któryś z zaimków występujących w zdaniu przeczącym ma wartość negatywną – opuszczamy partykułę pas:

ne…jamais – nigdy: Elle n’est jamais malade. – Ona nigdy nie jest chora.

ne…plus – już nie: Je n’ai plus d’argent. – Nie mam już pieniędzy.

ne…personne – nikt: Je ne vois personne. – Nie widzę nikogo.

ne…rien – nic: Cela ne fait rien. – Nic nie szkodzi.

ne…aucun – żaden: Nous n’avons vu aucune voiture. – Nie widzieliśmy żadnego samochodu.

ne…guère – niewiele: Vous ne voyagez guère. – Niewiele podróżujecie.

ne…ni… ni – ani ani: Je ne bois ni vin ni bière. – Nie piję ani wina, ani piwa.

ne…nulle part – nigdzie: Je ne l’ai rencontré nulle part. – Nigdzie go nie spotkałem

ne…point – wcale nie

 

! rien, personne, aucun: mogą występować na początku zdania i pełnić funkcję podmiotu

  Personne ne le connaît. – Nikt go nie zna.

  Rien ne s’est passé. – Nic się nie stało.

! zwrot: ne…que – tylko, nie ma znaczenia przeczącego a tylko ograniczające:

  Je n’ai qu’un frere. – Mam tylko jednego brata.

PRZECZENIE NON

przysłówka non używa się

• w odpowiedziach negatywnych:

  Tu as un chien? Non. –  Masz psa? Nie.

• jako rodzaj przedrostka przed przymiotnikiem, imiesłowem czy rzeczownikiem

  une lettre non envoyée – niewysłany list, une maison non achetée – niekupiony dom

• w konstrukcji non seulement… mais aussi/mais encore – nie tylko… lecz także

  Il a été non seulement malade mais aussi seul. – Był nie tylko chory, ale również samotny.

• gdy zgadzamy się z czyjąś wypowiedzią, to w odpowiedzi na zdanie twierdzące użyjemy przysłówka aussi –  również

  a przypadku zdań przeczących wyrażenia non plus – również nie, też nie

  Je déteste le bruit. Moi aussi. Nie cierpię hałasu.

  Ja również. Je n’aime pas la salade. Moi non plus. Nie lubię sałaty. Ja również nie.

NE "EXPLETIF"

nie ma znaczenia przeczącego i występuje

• po avant que

Rentrez avant qu’il ne pleuve! – Wroćcie zanim nie pada!

• w porównaniach

Il est moins intelligent qu’on ne le croit. – Jest mniej inteligentny niż sądzi.

• po czasownikach:

  craindre, empêcher, éviter

Je crains qu’il ne vienne. – Obawiam się, że nie przyjdzie.

• po wyrażeniach:

  de peur de / que

  de crainte de / que

J’ai peur qu’il ne vienne. – Obawiam się, że nie przyjdzie

 

ZMIANY W ZDANIU PRZECZĄCYM

aussi – non plus

  w zdaniu przeczącym w miejsce aussi stawia się non plus

  Jacques a, lui aussi, une chemise blanche. Jacques n’a pas, lui non plus, de chemise blanche.

  Jacques ma, on również, białą koszulę. Jacques nie ma, on także, białej koszuli.

ni

  spójnik ni pełni w zdaniu przeczącym tę samą funkcję co et w zdaniu twierdzącym, jednak o ile ni w zdaniu twierdzącym

  jest niemożliwe, o tyle użycie et w zdaniu przeczącym jest dopuszczalne
 
Et Jacques et Monique peuvent sortir ce soir. – I Jacek i Monika mogą wyjść wieczorem.
  Ni Jacques ni Monique ne peuvent sortir ce soir. – I (ani) Jacek i (ani) Monika nie mogą wyjść wieczorem

 

PRZYKŁADY

Paul lit son journal. Paul ne lit pas son journal.

Paul czyta swoją gazetę. Paul nie czyta swojej gazety.


Marie veut partir. Marie ne veut pas partir.

Mary chce odejść. Maryja nie chce odejść.


Est-ce que vous viendrez demain? Est-ce que vous ne viendrez pas demain?

Czy przyjdziesz jutro? Czy nie przyjdziesz jutro?


Viendra-t-il demain? Ne viendra-t-il pas demain?

Czy przyjdzie jutro? Czy nie przyjdzie jutro?


Prenez ce livre. Ne prenez pas ce livre.

Weź tę książkę. Nie bierz tej książki.

 

Monique a trouvé la clé. Monique n’a pas trouvé la clé.

Monique znalazła klucz. Monique nie znalazła klucza.


Ils sont sortis. Ils ne sont pas sortis.

Wyszli. Nie wyszli.


Les enfants vont rentrer à 5h. Les enfants ne vont pas rentrer à 5h.

Dzieci wrócą o 5 rano. Dzieci nie wrócą do domu o 5 rano.
 

Ne pas fumer en classe.

Nie pal w klasie.


Ne pas courir dans les couloirs.

Nie biegnij po korytarzach.


Ne pas déranger pendant les leçons.

Nie przeszkadzaj podczas lekcji.


Ne pas se pencher au dehors.

Nie wychylaj się.

 

Je suis pas content.

Nie jestem szczęśliwy.


Elle a pas compris.

Nie rozumiała.


Ils sont pas venus.

Nie przyszli.
 

Je ne vois personne.

Nic widzę nikogo.


Je ne veux rien.

Nie chcę niczego.


Il n ’y a aucun problème.

Nie ma żadnego problemu.


Je ne travaille plus chez Peugeot.

Już nie pracuję u Peugeota.