Włoski – Zaimki wskazujące

• zaimki wskazujące • przykłady 

ZAIMKI WSKAZUJĄCE

zestawienie

liczba pojedyncza

liczba mnoga

rodzaj męski

rodzaj żeński

rodzaj męski

rodzaj żeński

questo  ten

questa ta

questi ci

queste te

codesto ten

codesta ta

codesti ci

codeste te

quello tamten

quella tamta

quelli tamci

quelle tamte

colui ów, ten

colei owa, ta

coloro owi

coloro owe

tale taki

tale taka

tali tacy

tali takie

lo stesso ten, że

lo stessa ta

qli stessi ci

le stesse te

il medésimo ten sam

la medésima

i medésimi

le medésime

 

questo, questa, questi, questo – ten, ta, ci/te, to

quello, quella, quelli, quello – tamten, tamta, tamci, tamte

 

liczba pojedyncza

liczba mnoga

rodzaj

męski

il cappotto

quel cappotto

i cappotti

quei cappotti

lo zaino

quello zaino

gli zaini

quegli zaini

l’ombrello

qull’ombrello

gli ombrelli

quegli ombrelli

rodzaj

żeński

l’agenda

quell’agenda

le agende

quelle agende

la borsa

quella borsa

le borse

quelle borse

zaimki: questo, questa, questi, questo wskazują na osoby lub przedmioty znajdujące się blisko (w zasięgu ręki)

zaimki: quello, quella, quelli, quello wskazują na osoby lub przedmioty znajdujące się daleko

 

• występują bez rodzajnika

 

zgadzają się w liczbie i rodzaju z rzeczownikami, do których się odnoszą

 

• w l. pojedynczej: questo i questa, mogą ulegać skróceniu przed rzeczownikiem zaczynającym się od samogłoski

  quest‘amica – ta przyjaciółka, quest‘idea – ten pomysł, quest‘edificio – ten budynek

 

questo i quel (quello) mogą odróżniać zdarzenia mające miejsce w różnych sytuacjach lub w innym czasie:
  Questa volta hai ragione. – Tym razem masz rację.
  Quella volta avevi ragione. – Wtedy (tamtym razem) miałeś rację.

   A quei tempi. – W tamtych czasach.

• jeżeli po rzeczowniku występuje zdanie podrzędne używa się zawsze: quello nigdy nie questo

 

quello pozwala na uniknięcie powtórzeń.

  nie mówi się: La cucina italiana e la cucina polacca sono diverse. Maria preferisce il golfino nero al golfino grigio tylko:
  La cucina italiana e quella polacca sono diverse. – Kuchnia włoska i (ta) polska są odmienne.
  Maria preferisce il golfino nero a quello grigio. – Maria woli czarny sweterek od

 

• quello che – odpowiada polskiemu: to, co

  Quella che stanno costruendo è la nuova autostrada per Messina. – To, co budują, to nowa autostrada do Mesyny.

 

 

ciò – to, tym, tych

ciò = questa cosa, quella cosa, queste cose, quelle cose

zaimek: ciò

• odnosi się tylko do przedmiotów

• może zastępować: questo i quello i ich złożenia questa cosa, quella cosa, queste cose, quelle cose

  Cosa pensi di cio? – Co o tym (o czym właśnie mówiliśmy) myślisz?

  Con cio chiudiamo. – Na tym kończymy.

  Cio e vero. – To prawda (to, na co wskazujesz, jest prawdą).

 

 

codesto, codesta, codesti, codeste – tamten, tamta, tamci, tamte

zaimki: codesto, codesta, codesti, codeste

są formami archaicznymi używanymi w języku urzędowym oraz literackim wskazują na osobę lub przedmioty znajdujące się blisko odbiorcy wypowiedzi, ale daleko od mówiącego  są coraz częściej zastępowane przez questo oraz quello

* codesto, codesta, codesti, codeste używa się w Toskani zamiast questo, questa, questi, queste

 

 

costui, colui, coloro, questi, quegli – ten, tamten, ci, ten, ów

zaimki: costui, colui, coloro, questi, quegli

• odnoszą sie tylko do osób

  Chi e colei o colui che deve venirel – Kim jest ta czy ten, kto ma przyjść?

  Questi parlava e quegli dormiva. – Ten mowił, a tamten spał.

 

 

lo, la, li, le

dla uniknięcia powtórzeń rzeczownik pełniący funkcję dopełnienia bliższego można zastąpić jednym z zaimków  

  osobowych z wartością wskazującą (pronomi indicativi) lo, la, li, le.
  Prendo il libro e lo leggo. – Biorę książkę i czytam ją, zamiast: Prendo il libro e leggo il libro.
  Trovo il libro e lo prendo. – Znajduję książkę i biorę ją.
 

zaimki lo, la, li, le mogą występować przed lub po czasowniku podobnie jak zaimki osobowe nieakcentowane

 

• zaimek lo może także zastępować określenie o charakterze przymiotnika:
  Si crede intelligente, ma non lo è. – Myśli, że jest inteligentny, ale nim (taki) nie jest.
  Sei stancai Sì, lo sono. – Czy jesteś zmęczona? Tak, jestem.
 

• występuje w zwrotach: lo so, non lo so – zastępując całą myśl – całe zdanie podrzędne

  lo so – wiem, wiem to, wiem o tym

  non lo so – nie wiem, nie wiem tego.

  Dici anche tu che l’Italia è il più bel paese? Sì, lo dico anch’io. –

  Czy także i ty uważasz, że Włochy są najpiękniejszym krajem  Tak, i ja tak uważam.
  Sapete che vado in Italiai Sì, lo sanno tutti. – Wiecie, że jadę do Włoch? Tak, wszyscy o tym (to) wiedzą.
 

zaimki liczby pojedynczej lo i la mogą ulegać elizji przed czasownikami zaczynającymi się od samogłoski i od h
  Ce l’ho. – Mam to. L’aspetto. – Czekam na nią (na niego, na to).

 

 

PRZYKŁADY

Ciò che dici è giusto. = Quello che dici è giusto.

To, co mówisz, jest właściwe.

 

Hai sentito ciò che ho detto? = Hai sentito quello che ho detto?

Słyszałeś co powiedziałem?

 

Quello che dico è la pura verità.

To, co mówię, to czysta prawda.

 

Quella che stanno costruendo è la nuova autostrada per Messina.

To, co budują, to nowa autostrada do Mesyny.

 

Luca è nato e cresciuto a Milano: ha un forte accento settentrionale, ma quello di Jan non è l’accento settentrionale.
Luca urodził się i wychował w Mediolanie: ma silny północny akcent, ale (akcent) Jana nie jest północnym akcentem.

 

Quella non è la mia borsa.

(Tamta) To nie jest moja torba.

Queste sono le tue sigarette.

To są twoje papierosy (te papierosy są twoje).


Vuoi questo o quello?

Chcesz to, czy tamto?


Ho libri e quaderni – questi sono nuovi, quelli sono usati.

Mam książki i zeszyty; zeszyty są nowe, a książki są używane.


Questo treno non è quello che aspetto.

Ten pociąg nie jest tym, na który czekam.


Questa borsa non è quella di Èva.

Ta torba nie jest torbą Ewy (por. rozdział Vili.5.4).

 

Quello che vedete è il Colosseo.

To co widzicie to koloseum

 
Quella che stanno costruendo è la nuova autostrada per Messina.

Tamta , którą budują to nowa autostrada do Mesyny.

 
Pensi sempre a quella ragazza conosciuta a Roma?

Myślisz ciągle o tamtej dziewczynie poznanej w Rzymie.


E’ stato bravo quel gommista da cui vi siete fermati?

Dobry był ten wulkaznizator u którego sie zatrzymaliście.

 

Trovo la borsa e la prendo.

Znajduję torbę i biorę ją.


Trovo i fiammiferi e li prendo.

Znajduję zapałki i biorę je.


Trovo le mie cose e le prendo.

Znajduję moje rzeczy i biorę je.

 

Chi è colei o colui che deve venire?

Kim jest ta czy ten, kto ma przyjść?


Questi parlava e quegli dormiva.

Ten mówił, a tamten spa

 

Scommetto che è quello stupido Justin Timberlake.
Założę się, że to ten głupi Justin Timberlake.


Non cambia quello che è successo.

To nie zmienia tego, co się wydarzyło.


Tutto quello che dice è strettamente confidenziale.

Wszystko, co mówię jest ściśle tajne.


Non posso accettare quello che hai fatto.

Nie mogę zaakceptować tego co zrobiłeś.

 

Dimostra che non possiamo sapere realmente quelloche succede.
Udowadnia, że tak naprawdę nigdy nie możemy wiedzieć, co się dzieje.


quello non è decisamente niente.

To zdecydowanie nie jest "nic".


Non posso controllare quello che fa.

Nie mogę kontrolować tego, co robi.


Credo che dovremo proseguire senza quello.

Sądzę będziemy musieli się obejść bez tego.