Włoski – Zaimki dzierżawcze

•  zaimki przymiotne dzierżawcze  •  zaimki rzeczowne dzierżawcze

ZAIMKI DZIERŻAWCZE

zestawienie: zaimki rzeczowne dzierżawcze i przymiotne dzierżawcze mają w języku włoskim takie same formy

liczba pojedyncza

liczba mnoga

rodzaj męski

rodzaj żeński

rodzaj męski

rodzaj żeński

  jeden posiadacz

mio mój

mia moja

miei moi

mie moje

tuo twój

tua twoja

tuoi twoi

tue twoje

suo jego / jej

sua jego / jej

suoi jego / jej

sue jego / jej

Suo Pani / Pana

Sua Pani / Pana

Suoi Pani / Pana

Sue Pani / Pana

  wielu posiadaczy

nostro nasz

nostra nasza

nostri nasi

nostre nasze

vostro wasz

vostra wasza

vostri wasi

vostre wasze

loro ich

loro ich

loro ich

loro ich

• zaimki przymiotne dzierżawczewystępują razem z rzeczownikiem

  określają rzeczownik tak jak przymiotnik: il tuo libro – twoja książka

 

• zaimki rzeczowne dzierżawczezastępują rzeczownik

  Di chi è questa borsa? E la mia. – czyja jest ta torebka. Jest moja (ta torebka).

 

oprócz wyżej wymienionych są jeszcze dwa przymiotniki dzierżawcze altrui i proprio
  altrui = di altri, degli altri – innego, innych

    wskazuje na nieokreślonego posiadacza i jest nieodmienny
    l’altrui felicità – cudze szczęście (dosł. szczęście innego, innych); non si cura delle opinioni! altrui – nie zwraca uwagi na opinię

    innych; si sacrifica per il bene altrui – poświęca się dla dobra innych
  proprio, propria, propri, proprie – własny/a – jest używany samodzielnie lub z innym przymiotnikiem dla jego wzmocnienia
    ognuno ama i propri genitori  / i suoi propri genitori – każdy kocha własnych rodziców / swoich własnych rodziców.

 

 

ZAIMKI PRZYMIOTNE DZIERŻAWCZE – AGGETTIVI POSSESSIVI

określają przynależność rzeczownika – jego związek z osobą mówiącą, odbiorcą wypowiedzi lub przedmiotem rozmowy

zgadzają się we wszystkich osobach w rodzaju i liczbie z towarzyszącym im rzeczownikiem „posiadanym".

• zaimki przymiotne dzierżawcze występują z rzeczownikiem

  il tuo libro i tuoi libri – twoja książka, twoje książki

 

• zaimek dzierżawczy zgadza się, co do liczby i rodzaju z przedmiotem posiadanym, a nie z osobą posiadającą

  il nostro libro, i nostri libri – nasza książka, nasze książki.

 

• w większości przypadków przymiotniki dzierżawcze muszą być poprzedzone rodzajnikami określonymi

  il tuo cane – twój pies, i vostri professori – wasi nauczyciele.

 

• w niektórych przypadkach, zaimki przymiotne dzierżawcze mogą być poprzedzone rodzajnikiem nieokreślonym

  un mio amico – jeden z moich przyjaciół, un suo disco – jedna z jego / jej płyt, una tua maglia – jeden z twoich swetrów.

 

• forma rodzajnika, który poprzedza zaimek, zależy od zaimka, a nie od rzeczownika, który po nim następuje

  lo zaino – plecak, il mio zaino – mój plecak

  lo – rodzajnik określony przed: x, z, s impoura*, gn, pn tj. przed zaino, il – rodzajnik określony przed spółgłoską tj. przed mio

 

• zaimka loro używa się gdy osób posiadających jest więcej niż jedna

  na liczbę i rodzaj rzeczy posiadanej wskazuje jedynie rodzajnik

  il loro libro – ich (Państwa, Pań, Panów) książka, i loro libri – ich (Państwa, Pań, Panów) książki.

 

• zaimek przymiotny dzierżawczy traci rodzajnik

  – w zdaniach wykrzyknikowych i w wołaczu:

   Figlia mia! – Córko moja!, Amore mio! – Miła moja!, Mammamia! – Matko moja ! O matko !

  – gdy przymiotnik dzierżawczy stoi po określanym rzeczowniku

    Vado a casa mia. – Idę do mojego domu. Non è colpa mia. – To nie moja wina.

  – gdy przymiotnik dzierżawczy jest poprzedzony czasownikiem essere – być lub diventare – zostać, stać się, na przykład:

    Maria è diventata mia amica. – Maria została moją przyjaciółką. Questa maglia è tua. – Ten sweter jest twój.

    Sono suoi questi occhiali. – Te okulary są jego. È nostro questo libro? – Ta książka jest nasza?

  – kiedy poprzedza rzeczownik określający bliskie pokrewieństwo

    il padre – ojciec, la madre matka, il figlio – syn, la figlia – córka, il fratello – brat, la sorella – siostra, il nonno – dziadek

   * rodzajnik opuszcza się jeśli rzeczownik

     – występuje w liczbie mnogiej: mio fratello – mój brat, ale i miei fratelli – moi bracia

     – w formie zdrobniałej: il mio fratellino – mój braciszek

     – gdy towarzyszy mu przymiotnik: il mio fratello maggiore – mój starszy brat

     – rzeczownik oznaczający pokrewieństwo poprzedzony jest przez przymiotnik dzierżawczy loro: il loro fratello – ich brat

 

 

ZAIMKI RZECZOWNE DZIERŻAWCZE – PRONOMI POSSESSIVI

• zaimki rzeczowne zastępują rzeczownik

  Di chi è questa borsa? E la mia. – Czyja jest ta torebka? Jest moja (ta torebka).

 

• są zazwyczaj poprzedzone rodzajnikiem:

  Questa borsa è la mia, quella è la tua. – Ta torba jest moja, tamta jest twoja.

 

• mogą pełnić funkcję podmiotu lub dopełnienia

  Il mio, il tuo, il suo – mój, twój, jego

  A ciascuno il suo. – Każdemu to, co mu się należy. Ho pagato del mio. – Zapłaciłam z moich pieniędzy.

 

• i miei, i tuoi, i suoi itd. mogą oznaczać krewnych, rodziców lub przyjaciół:

  Devo telefonare ai miei. – Muszę zatelefonować do moich najbliższych.

  Arrivano i nostri. – Nadchodzą nasi.  È uno dei loro. – To jeden z ich bliskich (lub przyjaciół).

 

• w korespondencji la mia, la tua, la sua itd. może oznaczać list, pocztówkę, podanie:

  Rispondo alla tua del 20 marzo. – Odpowiadam na twój (list) z 20 marca.

  Con riferimento alla Vostra del 5 maggio. – Nawiązując do Waszego (pisma) z 5 maja.

 

 

PRZYKŁADY

La mia collezione aumenta e la tua?
Moja kolekcja powiększa się, a twoja?


Tu sei entusiasta del tuo programma ed io del mio.

Ty jesteś entuzjastą swojego twojego programu, a ja swojego.

 

Lui desidera sempre altrui.
On pożąda zawsze cudzej rzeczy.


Ciascuno dispone del proprio.

Każdy rozporządza swoją własnością rzeczą należącą do niego.

 

Questa borsa è la mia, quella è la tua.

Ta torba jest moja (jest moją torbą), a tamta jest twoja (jest twoją torbą).


A ciascuno il suo.

Każdemu to, co do niego należy (lub: to, co mu się należy).


Ho pagato del mio.

Zapłaciłam z moich pieniędzy.


Devo telefonare ai miei.

Muszę zatelefonować do moich najbliższych.


Arrivano i nostri.

Nadchodzą nasi.


È uno dei loro.

To jeden z ich bliskich (lub przyjaciół).