Włoski – Tryb warunkowy (condizionale)

•  condizionale presente, passato – teoria  •  przykłady

TRYB WARUNKOWY A TRYB WARUNKOWY

porównanie trybów condizionale i congiuntivo

tryb condizionale i tryb congiuntivo odpowiadają różnym zastosowaniom polskiego trybu przypuszczającego 

congiuntivo – wyraża czynności istniejące jedynie w wyobraźni oraz pragnieniach lub życzeniach 

condizionale – wyraża czynności rzeczywiste, których realizacja podlega warunkowi

 

condizionale ma dwie formy:

• teraźniejszą – niedokonaną (condizionale presente)

• przeszłą – dokonaną (condizionale passato)

* uwaga: jeśli podmiot zdania nadrzędnego jest taki sam, jak zdania podrzędnego lub podmiot zdania podrzędnego pełni funkcję dopełnienia zdania nadrzędnego – w takich wypadkach zamiast condizionale używa się formy: di + bezokolicznik

  

 

TRYB WARUNKOWY – CONDIZIONALE PRESENTE

budowa: temat bezokolicznika + końcówki

condizionale presente służy:

• do wyrażania czynności teraźniejszych lub przyszłych, możliwych do realizacji i ile spełniony zostanie pewien warunek

  Ti potrei mostrare le mie foto. – Mógłbym pokazać ci moje zdjęcia. (jeśli, np: bym je miał, rozmówca miałby czas)

• do wyrażania: możliwości, chęci, życzeń, wątpliwości, niedowierzania lub pragnień w czasie teraźniejszym

  Mangerei un gelato. – Zjadłbym loda.

  Secondo me Marco non vorrebbe venire con me a teatro. – Według mnie, Marek nie chciałby iść ze mną do teatru.

• formułowania pytań, próśb lub poleceń w formie grzecznościowej

  Mi aiuteresti? – Pomógłbyś mi?

  Dovresti chiamare i tuoi genitori. – Powinieneś zadzwonić do swoich rodziców.

 

budowa: temat bezokolicznika + końcówki

I grupa

II grupa

III grupa

zwrotne

parlare

credere

finire

svegliarsi

parler ei

parler esti

parler ebbe

parler emmo

parler este

parler ebbero

crederei

crederesti

crederebbe

crederemmo

credereste

crederebbero

finirei

finiresti

finirebbe

finiremmo

finireste

finirebbero

mi sveglierei

ti sveglieresti

si sveglierebbe

ci sveglieremmo

vi svegliereste

si sveglierebbero

 

TRYB WARUNKOWY / PRZYPUSZCZAJĄCY PRZESZŁY – CONDIZIONALE PASSATO

budowa: essere lub avere w condizionale presente + participio passato   

condizionale passato służy:

• do wyrażania czynności: które były zamierzone i miały być, ale nie zostały, zrealizowane w przeszłości.   

  Avrei preso il treno delle 6, ma non ho fa tto in tempo. – Byłbym przyjechał pociągiem, który odjeżdża o 6, ale nie zdążyłem.

• do wyrażania możliwości lub wątpliwości odnoszącej się do czasu przeszłego.

  Che cosa avrei potuto fare in quella situazione? – Co mogłam zrobić w tamtej sytuacji?

  Ieri sarei andata al cinema ma non avevo soldi. – Poszłabym wczoraj do kina, ale nie miałam pieniędzy.

• do wyrażania czynności przyszłej w zdaniach, w których zdanie nadrzędne jest wyrażone czasem przeszłym

  Sapevo che lunedì lui sarebbe partito per la Francia. – Wiedziałam, że w poniedziałek on wyjedzie do Francji.

  Ci hanno detto che a maggio lei avrebbe partecipato al concorso. – Powiedziano nam, że w maju weźmie udział w konkursie.

• wyrażenia czynności niemożliwej do zrealizowania lub niezrealizowaną w przeszłości

 

budowa: essere lub avere w condizionale presente + participio passato

I grupa

II grupa

II grupa

zwrotne

parlare

credere

finire

svegliarsi

io avrei parlato

tu avresti parlato

lui/lei avrebbe parlato

noi avremmo parlato

voi avreste parlato

loro avrebbero parlato

avrei creduto

avresti creduto

avrebbe creduto

avremmo creduto

avreste creduto

avrebbero creduto

avrei finito

avresti finito

avrebbe finito

avremmo finito

avreste finito

avrebbero finito

mi sarei svegliato

ti saresti svegliato

si sarebbe svegliato

ci saremmo svegliati

vi sareste svegliati

si sarebbero svegliati

 

UŻYCIE TRYBÓW CONDIZIONALE I CONGIUNTIVO

zdanie nadrzędne

zdanie podrzędne

condizionale presente

condizionale passato

congiuntivo imperfetto – jeżeli czynność zdania podrzędnego jest

równoczesna lub przyszła w stosunku do czynności zdania nadrzędnego:

condizionale presente

condizionale passato

congiuntivo trapassato – jeżeli czynność zdania podrzędnego

poprzedza czynność zdania nadrzędnego:

Al posto tuo preferirei che lui non ci andasse. – Na twoim miejscu wolałbym, żeby tam nie szedł.

Avrei preferito che lui non ci andasse. – Byłbym wolał, żeby on tam nie szedł.

 

PRZYKŁADY

Avrei voluto essere alla Prima, però non sono riuscito a comprare i biglietti.

 

Mi andrebbe di approfondire le conoscenze dell’italiano, perché avrei in programma un viaggio a Venezia.

Pasowałoby mi pogłębić znajomość włoskiego, ponieważ mam w planach podróż do Wenecji.

 

Ti hanno detto di andare al check in, ma avrebbero potuto dire: "banco di accettazione".

Powiedzieli ci żebyś szedł do check-inu, ale mogliby byli powiedzieć do odprawy.

 

Ho detto ai nostri amici di venire stasera: tu, al posto mio, che cosa gli avresti detto?

Powiedziałem przyjaciołom, aby przyszli dziś wieczorem: a ty co byś im powiedział?

    

Forse varrebbe la pena, di telefonare ai nostri amici, per confermare l’invito.

Być może warto byłoby zadzwonić do naszych przyjaciół, aby potwierdzić zaproszenie.

słownik: valere la pena – warto by, opłacić się

 

Invece di dirmi quello che dovrei fare, faresti meglio a farlo tu.

Zamiast mi mówić, co powinienem zrobić, byłoby lepiej gdybyś zrobił to sam.

 

Signor Rossi, mi potrebbe prestare la sua penna?

panie Rossi czy mógłby mi pan pozyczyć pański długopis?

 

I compagni di viaggio potrebbero essere antipatici.

Towarzysze podróży potrafią być antypatyczni.

condizionale: io potrei, tu potresti, lui potrebbe, noi potremmo, voi potreste, loro potrebbero

 

Verrei al cinema con voi (ora, stasera), ma non posso.

Poszedłbym z wami do kina, ale nie mogę.

andare: io andrei, tu andresti, lui andrebbe, noi andremmo, voi andreste, loro andrebbero

 

Sarei venuto al cinema con voi (ieri), ma non potevo.
Byłbym poszedł z wami do kina, ale nie mogłem
andare: io sarei andato, tu saresti andato, lui sarebbe andato, noi saremmo andati, voi sareste andati, loro sarebbero andati
 

Come sarei venuto volentieri con te.
Jak chętnie byłbym poszedł z tobą!
venire: io verrei, tu verresti, lui verrebbe, noi verremmo, voi verreste, loro verrebbero

io sarei venuto, tu saresti venuto, lui sarebbe venuto, noi saremmo venuto, voi sareste venuti, loro sarebbero venuti

 

Avresti un po’ di tempo?
Czy miałbyś trochę czasu?
avere: io avrei, tu avresti, lui avrebbe, noi avremmo, voi avreste, loro avrebbero

 

Stasera potremmo andare al cinema.
Dziś wieczorem moglibyśmy pójść do kina.
potere: io potrei, tu potresti, lui potrebbe, noi potremmo, voi potreste, loro potrebbero

 

Non so se ho fatto bene. Tu che cosa avresti fatto al posto mio? Sarei tornata subito a casa.
Nie wiem czy dobrze zrobiłam. Co ty zrobiłabyś na moim miejscu? Wróciłabym od razu do domu.

fare: io farei, tu faresti, lui farebbe, noi faremmo, voi fareste, loro farebbero

 

Da quanto riporta l’agenzia risulta che i due presidenti si incontrerebbero stasera.
Z wiadomości podanej przez agencję wynika, że dwaj prezydenci mieliby się spotkać się dziś wieczorem.
incontrarsi: mi incontarerei, ti incontareresti, si incontarerebbe, ci incontareremmo, vi incontarereste, si incontarerebbero

 

Mi daresti un caffè?
Czy poczęstowałbyś mnie kawą?
dare: io darei, tu daresti, lui darebbe, noi daremmo, voi dareste, loro darebbero

 

Mi farebbe vedere quel librai?
Czy mógłby mi Pan pokazać tę książkę?
słownik: far vedere – pokazać

 

Avrei preso il treno delle 6, ma non ho fatto in tempo.

Byłbym przyjechał pociągiem, który odjeżdża o 6, ale nie zdążyłem.

słownik: fare in tempo – zdążyć

 

Che cosa avrei potuto fare in quella situazione?

Co mogłam zrobić w tamtej sytuacji?

 

Ieri sarei andata al cinema ma non avevo soldi.

Poszłabym wczoraj do kina, ale nie miałam pieniędzy.

 

Sapevo che lunedì lui sarebbe partito per la Francia.

Wiedziałam, że w poniedziałek on wyjedzie do Francji.

 

Ci hanno detto che a maggio lei avrebbe partecipato al concorso.

Powiedziano nam, że w maju weźmie udział w konkursie.

 

Mi aiuteresti?

Pomógłbyś mi?

 

Dovresti chiamare i tuoi genitori.

Powinieneś zadzwonić do swoich rodziców.

 

Anna ha promesso che sarebbe venuta al mare con noi.

Anna obiecała, że pojedzie z nami nad morze.

infinito: promettere, participio presente: promettente, gerundio: promettendo, participio passato: promesso

 

Avrei preferito che lui non ci andasse.

Byłbym wolał, żeby on tam nie szedł.

gramatyka: condizionale i congiuntivo

 

Non avrei mai immaginato che Èva mi mentisse.

Nigdy bym nie pomyślał, że Ewa okłamuje mnie.

gramatyka: condizionale i congiuntivo

 

Avrei preferito che lui non ci fosse andato.

Byłbym wolał, żeby on tam nie (był) poszedł.

 

Vorrei ampliare la cucina ma non ho di soldi.

Chciałbym powiększyć kuchnię, ale nie mam pieniędzy.

 

Potrei lasciare la macchina qui?

Czy mógłbym tu zostawić samochód?

 

Mi potresti accompagnare per un pezzo?

Czy mógłbyś mnie kawałek odprowadzić

 

Stasera potremmo andare al cinema.

Dziś wieczorem moglibyśmy iść do kina.

 

Se mi accompagniti potrei raccontare tutto.

Jeśli mnie odprowadzisz, mógłbym wszystko opowiedzieć

 

Al mio posto non saresti cosi contento.

Na moim miejscu, nie byłbyś taki zadowolony.

 

Mi andrebbe di approfondire la conoscenza dell’italiano perché ho in programma un viaggio in Italia.

Odpowiadałoby mi pogłębić znajomość włoskiego ponieważ mam w planach podróż do Włoch.

 

Ieri sarei andata al marema faceva freddo.

Wczoraj pojechałabym nad morze, ale było zimno.

 

È esattamente questo livello che vorremmo conseguire.

To właśnie ten poziom chcielibyśmy osiągnąć.
słownik: il livello, i livelli – poziom, poziomy, esattamente – równo, dokładnie, conseguire – osiągnąć

 

Secondo me Pietro non farebbe mai una cosa del genere.

Według mnie, Piotr nie zrobiłby nigdy czegoś w tym rodzaju.

 

Faresti meglio i controllare le gomme.

Zrobiłbyś lepiej sprawdzając opony.

 

E tu stesso invece di dire hostessa, avresti potuto parlare di un’assistente di volo.

A ty także, zamiast mówić „hostessa” mógłbyś powiedzieć „asystentka lotu”.

 

Maria avrebbe comprato quello maglione ma ero troppo caro.

Maria kupiłaby tamten sweter, ale był za drogi.

 

Miei genitori sarebbero andati al mare ma faceva molto freddo.

Moi rodzice pojechaliby nad morze, ale było bardzo zimno.

Ti avrei aiuto ma non avevo tempo.
Pomogłabym ci, ale nie miałam czasu.

 

Avresti dovuto dirmi che non potevi venire non ti avrei aspettato cosi lungo.

Powinieneś był mi powiedzieć, że nie mogłeś przyjść, nie czekałbym na ciebie tak długo.

 

Avresti dovuto prendere il volo per Torino alle 10.

Powinieneś był lecieć do Turynu o 10.

 

Ti avrei prestato questo disco ma l’ho perso.

Pożyczyłbym ci tę płytę, ale ją zgubiłem.

 

Lui avrebbe letto il tuo libro ma ha dovuto studiare.

Przeczytałby twoją książkę, ale musiał się uczyć.

 

Saremmo arrivati prima ma ci si e guastata la macchina.

Przyjechaliby wcześniej, ale popsuł nam się samochód.

 

Sarei venuto ieri ma ho dovuto lavorare a lungo.

Przyjechałbym wczoraj, ale musiałem dłużej pracować.

Mi sarei vestito prima ma non mi voleva alzarsi,.

Ubrałbym się wcześniej, ale nie chciało mi się wstać.

 

Ci saremmo alzati prima ma eravamo molto stanchi.

Wstalibyśmy wcześniej, ale byliśmy bardzo zmęczeni.

 

Ti avrei mandato una cartolina ma l’ho dimenticato.

Wysłałabym ci pocztówkę, ale zapomniałam.

 

Ti avrei chiamato ieri ma e venuto mio zio.

Zadzwoniłabym wczoraj do ciebie, ale przyszedł mój wujek.

 

Avrei mangiato il panino ma non avevo fame.

Zjadłabym kanapkę, ale nie byłam głodna.