Włoski – Trapassato prossimo

• trapassato prossimo  • przykłady

CZAS ZAPRZESZŁY – TRAPASSATO PROSSIMO

czas zaprzeszły złożony: essere / avere w imperfetto + participio passato

czasu trapassato prossimo używa się do:

• opisania czynności przeszłych, które wydarzyły się przed innymi czynnościami przeszłymi

  Dopo che avevo fatto colazione, sono usciło di casa. – Po tym jak zjadłem śniadanie, wyszedłem z domu.

  Laura mi ha chiamato dopo che era tornata a casa. – Laura zadzwoniła do mnie, po tym jak wróciła do domu.

  

użycie czasu trapassato prossimo nie jest konieczne:

• gdy czynności wyrażone w zdaniu: były niezależne od siebie, miały miejsce w jednym czasie lub różniły się

  wykonawcą, użycie czasu zaprzeszłego nie jest konieczne

  Stamattina mi sono alzata presto, ho fatto il bucato, ho lavato i piatti, ho fatto colazione e sono uscita. –

  Dziś rano wstałam wcześnie, zrobiłam pranie, zmyłam naczynia, zjadłam śniadanie i wyszłam.

  Paolo parti e io rimasi sola. – Paweł odjechał i zostałam sama.

  

• gdy obecne w zdaniu przysłówki określają czasowy stosunek czynności, ich uprzedniość lub następstwo:

  Prima ho finito di leggere il tuo libro e soltanto dopo ho cominciato a leggere il mio. –

  Najpierw skończyłem czytanie twojej książki, a dopiero potem zacząłem czytać moją.

 

budowa: essere / avere w imperfetto + participio passato

I grupa

II grupa

III grupa

zwrotne

parlare

credere

finire

svegliarsi

io avevo parlato

tu avevi parlato

lui aveva parlato

noi avevamo parlato

voi avevate parlato

loro avevano parlato

io avevo creduto

tu avevi creduto

lui aveva creduto

noi avevamo creduto

voi avevate creduto

loro avevano creduto

io avevo finito

tu avevi finito

lui aveva finito

noi avevamo finito

voi avevate finito

loro avevano finito

mi ero svegliato

ti eri svegliato

si era svegliato

ci eravamo svegliati

vi eravate svegliati

si erano svegliati

określenia czasu charakterystyczne dla trapassato prossimo

dopo che – po tym jak, quando – kiedy, appena – jak tylko

 

 

PRZYKŁADY

Oggi ho incontrato una ragazza che avevo conosciuto l’anno scorso.
Dziś spotkałem dziewczynę, którą poznałem w zeszłym roku.
słownik: incontrare – spotykać, l’incontro, gli incontri – spotkanie, spotkania, scorso – ubiegły, miniony
gramatyka: trapassato prossimo używa się do opisania czynności przeszłych, które wydarzyły się przed innymi czynnościami przeszłymi
budowa: essere / avere w imperfetto + participio passato

 

Avevo avuto una pessima giornata nel lavoro, e mi sono sfogata semplicemente con te.
Miałam straszny dzień w pracy i wyżyłam się po prostu na tobie.
słownik: pessimo, pessima – zły, kiepski, kiepska, sfogare – dać upust, wyładować, sfogarsi (con) – ulżyć, wyżyć się (na)
gramatyka: (1) trapassato prossimo podobnie jak czas passato prossimo jest czasem przeszłym złożonym, tzn. że do jego stworzenia wymagane jest użycie czasowników posiłkowych: essere lub avere

(2) sfogarsi – ulżyć sobie: mi sfogo, ti sfoghi, si sfoga, ci sfoghiamo, vi sfogate, si sfogano (pp. essere sfogato)

 

Lui aveva avuto molti impegni, e per questa ragione non e andato in montagna.
On miał dużo obowiązków i z tego powodu nie pojechał w góry.
słownik: impegnare – absorbować, angazować, il impegno, gli impegni – obowiązek, obowiązki, per questa ragione – z tego powodu

gramatyka:

rodzajniki określone i nieokreślone

 rodzajnik męski 

 rodzajnik żeński 

 nieokreślony

 określony

 l.mnoga

 nieokreślony

 określony

 l.mnoga

przed samogłoską

 un

 l’

 gli 

 un’

 l’

 le

przed spółgłoska 

 un

 il

 i

 una 

 la 

 le

przed: x, z, s + spółgłoska, gn, pn

 uno

 lo

 gli 

 —

 —

 —

 

Avevo ripetuto quella frase talmente spesso, che suonava quasi convincente.
Powtarzałam tamto zdanie tak często, że brzmiało prawie przekonująco.
słownik: ripetere – powtarzać, convincere – przekonywać, convincente – przekonująco
gramatyka:

 zaimki wskazujące  
 questo – ten  questa – ta  questi – ci  queste – te
 quello – tamten  quella – tamta  quelli – tamci  quelle – tamte

 

Aveva saputo che era un buon posto per i vampiri.
Wiedziała że to było dobre miejsce dla wampirów.
słownik: buon, buona – dobry, dobra, il posto, i posti – miejsce, miejsca, il vampiro, i vampiri – wampir, wampiry
gramatyka: era – essere w imperfetto: io ero, tu eri, lui era, noi eravamo, voi eravate, loro erano

 

Tutti i deputati avevano già parlato nella seduta precedente.
Wszyscy posłowie zabierali już głos na poprzednim posiedzeniu.
słownik: il deputato, i deputati – poseł, posłowie, la seduta, le sedute – posiedzenie, posiedzenia, precedente, precedente – poprzedni, poprzednia
gramatyka:

 przyimki ściągnięte tworzone przez przyimek: in
 nel (in +il)  nello (in + lo)  nell‘ (in + l’)  nella (in + la)  nei (in + i)  negli (in + gli)  nelle (in + le)

 

Ti avevamo dato una lista precisa, chi ti ha detto di alterarla?
Daliśmy ci dokładną listę, kto ci powiedział, żeby ją zmieniać?
słownik: la lista, le liste – lista, listy, preciso, precisa – dokładny, dokładna,

alternare – zmieniać, następować po sobie: io alterno, tu alterni, lui alterna, noi alterniamo, voi alternate, loro alternano
gramatyka:

zaimki osobowe w funkcji dopełnienia bliższego 
alterarmi – zmieniać mnie alterarti – zmieniać cię alterarlo – zmieniać go alterarla – zmieniać ją
alterarci – zmieniać nas alterarvi – zmieniać was alterarli – zmieniać ich alterarle – zmieniać je

 

Voleva sapere com’era andato l’incontro con gli ufficiali superiori.
Chciała wiedzieć, jak poszło spotkanie z szychami.
słownik: l’incontro, gli incontri – spotkanie, spotkania, l’ufficiale, gli ufficiali – urzędnik, urzędnicy, superiore, superiori – wyższy, wyżsi
gramatyka: alto – wysoki, superiore – wyższy, il superiore – najwyższy, molto alto, altissimo – bardzo wysoki

 

La corte ha respinto il ricorso, dichiarando che il Tribunale aveva annullato opportunamente la decisione della Commissione
Sąd oddalił odwołanie uznając, że trybunał słusznie stwierdził nieważność decyzji Komisji.
słownik: respingere – odpierać, odrzucać, stosowny, opportuno, opportuna – stosowna, il ricorso – odwołanie, apelacja
gramatyka: dichiarando – forma gerundio, gerundio odpowiada polskiemu imiesłowowi współczesnemu – np. oglądając, wyjeżdżając, pisząc

budowa: temat bezokolicznika + końcówka ando / endo

 

Quando ho visto l’orrore che avevo causato, mi hanno tremato i ginocchia.
Kiedy zobaczyłem jaką spowodowałem tragedię, ugięły się pode mną kolana.
słownik: tremare – drżeć, il ginocchio, i ginocchia – kolano, kolana causare – powodować, spowodować:

presente: io causo, tu causi, lui causa, noi causiamo, voi causate, loro causano (pp: causato)

trapassato prossimo: io avevo causato, tu avevi causato, lui aveva causato, noi avevamo causato, voi avevate causato, loro avevano causato

 

Mi ha telefonato Èva. Mi aveva già cercato stamattina, ma non mi aveva trovata a casa.

Zatelefonowała do mnie Ewa. Szukała mnie już (była) dziś rano, ale mnie nie (była) zastała.

słownik: cercare – szukać, trovare – znaleźć

gramatyka: mi ha telefonato – zadzwoniła do mnie, ti ha telefonato – zadzwoniła do ciebie, lo / la ha telefonato – zadzwoniła do niego / do niej

 

Erano partiti da un’ora, quando è cominciato un temporale.
Wyjechali godzinę temu, kiedy zaczęła się burza.
gramatyka: imiesłów czasu przeszłego czasowników odmieniających się z essere musi zgadzać się co do liczby i rodzaju z podmiotem zdania

 

Laura mi ha chidmato dopo che era tornata a casa.
Laura zadzwoniła do mnie, po tym jak wróciła do domu.
gramatyka: imiesłów czasu przeszłego czasowników odmieniających się z essere musi zgadzać się co do liczby i rodzaju z podmiotem zdania