Strona bierna

• strona bierna:  essere, venire, andare, si, czasowniki modalne • przykłady

STRONA BIERNA – FORMA PASSIVA

strony czasownika   

wyróżnia się trzy strony czasownika:

• czynną – podmiot jest wykonawcą czynności: ja ratuję

• bierną – podmiot jest przedmiotem czynności: jestem ratowany

• zwrotną – podmiot jest wykonawcą i sprawcą czynności: ratuję się

* czasownik może posiadać wszystkie 3 formy: ratować się

 

strony biernej używa się

• gdy nie wskazujemy lub nie znamy wykonawcy

• gdy ważniejsza jest sama czynności a nie jej wykonawca

• gdy chcemy podkreślić wykonawcę czynności

• w oficjalnych instrukcjach, zawiadomieniach, zakazach

• w zdaniach odpowiadających polskiemu: mówi się

 

 

BUDOWA STRONY BIERNEJ

• strona bierna jest formą złożoną

budowa: essere + participio passato (imiesłów bierny)

• formy strony biernej tworzą tylko czasowniki przechodnie

• imiesłów – participio passato zgadza się, co do rodzaju i liczby z podmiotem.

• wykonawca czynności jest poprzedzony przyimkiem da

 

 

STRONA BIERNA Z ESSERE

essere + participio passato odmienianego czasownika

strona czynna

strona bierna

Presente

Pietro manda il pacco.

Piotr wysyła paczkę.

  

Il pacco è mandato da Pietro.

Paczka jest wysyłana przez Piotra

Passato prossimo 

Io ho comprato la macchina.

Kupiłam samochód.

  

La macchina è stata comprata da me.

Samochód został kupiony przeze mnie.

Imperfetto

Eva dipingeva un quadro.

Laura malowała obraz.

  

Un quadro era dipinto da Eva.

Obraz był malowany przez Laurę.

Futuro semplice

Pietro tradurrà un libro.

Karol przetłumaczy artykuł.

  

Un libro sarà tradotto da Carlo.

Artykuł zostanie przetłumaczony przez Karola.

!!! w stronie biernej należy uzgodnić participio passato z podmiotem

Giulia canta la canzone.

Julia śpiewa piosenkę.

La canzone è cantata da Giulia.

Piosenka jest śpiewana przez Julię.

Marco ha mangiato i cioccolatini.

Marek zjadł czekoladki.

I cioccolatini sono stati mangiati da Marco.

Czekoladki zostały zjedzone przez Marka

 

STRONA BIERNA Z VENIRE

venire + participio passato odmienianego czasownika (konstrukcja używana tylko a czasami prostymi)

• użycie venire zamiast essere podkreśla dynamizm czynności, np. w opowiadaniach

• wskazuje na powtarzalność czynności

strona czynna

strona bierna

Maria chiude la porta.

Maria zamyka drzwi.

La porta viene chiusa da Maria.

Drzwi są zamykane przez Marię.

Maria chiudeva la porta.

Maria zamykała drzwi.

La porta veniva chiusa da Maria.

Drzwi były zamykane przez Marię.

Maria chiuderà la porta.

Maria zamknie drzwi.

La porta verrà chiusa da Maria.

Drzwi zostaną zamknięte przez Marię.

 

STRONA BIERNA Z ANDARE

andare + participio passato odmienianego czasownika

• konstrukcja z andare w zdaniach sformułowanych w 3 os. wyraża: przymus, konieczność lub obowiązek = dover essere

* w zdaniach tego typu najczęściej nie występuje wykonawca czynności

Questo compito va finito. = Questo compito deve essere finito. – To zadanie musi zostać skończone.

Questi libri devono essere letti. = Questi libri vanno letti. – Te książki muszą zostać przeczytane.

 

 

STRONA BIERNA Z ZAIMKIEM SI

si + 3 osoba liczby pojedynczej lub mnogiej

La carne polacca è (viene) esportata in Grecia. – Polskie mięso jest eksportowane do Grecji.

La carne polacca si esporta in Grecia. – Polskie mięso eksportuje się do Grecji.

I cavalli polacchi sono (vengono) esportati in Italia. – Polskie konie są eksportowane do Włoch.

I cavalli polacchi si esportano in Italia. – Polskie konie eksportuje się do Włoch.

 

* w czasach złożonych konstrukcja z si odmienia się z czasownikiem posiłkowym essere, a participio passato uzgadnia

   się z tym członem zdania, który w stronie czynnej był jego podmiotem:

   Per costruire il Centro si sono spesi molti milioni. – Aby zbudować Centrum wydano dużo milionów.

 

 

CZASOWNIKI MODALNE W STRONIE BIERNEJ

czasowniki modale: dovere – musieć, potere – móc, volere – chcieć, tworzą stronę bierną w/g wzoru

czasownik modalny + czasownik essere w bezokoliczniku + participio passato

strona czynna

strona bierna

Pietro deve scrivere la lettera.

Piotr musi napisać list.

La lettera deve essere scritta da Pietro.

List musi zostać napisany przez Piotra.

Pietro ha dovuto scrivere la lettera.

Piotr musiał napisać list.

La lettera ha dovuto essere scritta da Pietro.

List musiał zostać napisany przez Piotra.  

I bambini possono mangiare le caramelle.

Dzieci mogą zjeść cukierki.  

Le caramelle possono essere mangiate dai bambini.

Cukierki mogą zostać zjedzone przez dzieci. 

I bambini potevano mangiare le caramelle.

Dzieci mogły zjeść cukierki. 

Le caramelle potevano essere mangiate dai bambini.

Cukierki mogły zostać zjedzone przez dzieci.

 

PRZYKŁADY

Questa macchina è fatta bene.

Ten samochód jest dobrze zrobiony.

 
Il pianista di fama mondiale è stato ricevuto dal presidente della Repubblica.

Światowej sławy pianista został przyjęty przez Prezydenta Republiki.

 
Il prossimo campionato di calcio sarà guardato da migliaia di persone.
Kolejna liga piłkarska będzie oglądana przez tysiące ludzi.

 

Chi fa lo sport agonistico viene chiamato atleta.

Kto uprawia sport wyczynowy nazywa się sportowcem.

gramatyka: użycie venire podkreśla powtarzalność czynności

 
Secoli fa le case venivano costruite in un altro modo.

Przed wiekami domy zostały zbudowane w inny sposób.
gramatyka: użycie venire podkreśla powtarzalność czynności

 

Questa canzone viene cantata tutte le sere in televisione.

Ta piosenka śpiewana jest co wieczór w telewizji.