Włoski – Spójnik

 

•  spójniki współrzędne  •  spójniki podrzędne

SPÓJNIK

 

spójnik

• to nieodmienna i niesamodzielna część mowy, która łączy: wyrazy lub zdania, równoważniki zdań lub wyrażenia

 

• jako spójniki mogą występować dwu lub kilkuwyrazowe połączenia zawierające inne części mowy są to tzw. spójniki  

  zestawione

 

• w języku polskim wyróżnia się:

  – spójniki współrzędne (parataktyczne)

  – łączne: a, i, oraz, tudzież

  – rozłączne: albo, bądź, czy, lub

  – wykluczające: ani, ni

  – przeciwstawne: a, aczkolwiek, ale, jednak, lecz, natomiast, zaś

  – wyjaśniające: czyli, mianowicie, to jest

  – wynikowe: dlatego, i, przeto, tedy, więc, zatem, toteż

  – spójniki podrzędne (hipotaktyczne): aby, bo, choć, czy, jeżeli, ponieważ, że

 

• spójniki podrzędne zawsze wprowadzają zdanie podrzędne lub równoważnik zdania, tworząc zdanie złożone

 

• niektóre spójniki (np. a,czy, i) mogą, w zależności od kontekstu, reprezentować dwie różne z powyższych kategorii

 

spójniki współrzędne – congiunzioni coordinative

• spójniki łączne

  anche – też, także, również, e – i, a, inoltre – poza tym, ponadto, neanche – ani nawet, też nie, nemmeno – ani nawet, nawet nie

  neppure – ani nawet, nonché – a ponadto, a także, oppure – albo

 

• spójniki rozłączne

  altrimenti – w przeciwnym razie, o – lub, albo, czy, oppure – lub, albo, czy, ovvero – lub, albo też

 

• spójniki przeciwstawne

  anzi – a raczej, a nawet, bensì – ale, natomiast, eppure – jednak, a jednak, invece di – zamiast, invece – natomiast, ma – ale, lecz

  nondimeno – niemniej, jednakże, mimo to, però – ale, jednak, ure – jednak, mimo to, tuttavia – jednak, jednakże

 

• spójniki wyjaśniające

  infatti – istotnie, rzeczywiście, ossia – czyli, to znaczy

 

• spójniki wynikowe

  allora – allora, więc, no więc, così – a więc, zatem, dunque – a więc, perciò – dlatego, więc, quindi – więc

 

• spójniki powiązane

  né…né – ani…ani, o…o – albo…albo, sia…che – zarówno…, jak i…, sia…sia – zarówno…, jak i…

 

spójniki podrzędne – congiunzioni subordinative

• spójniki celowe

  acciò – aby, żeby, affinché – aby, żeby, perché – żeby, aby

 

• spójniki przyczynowe

  dato che – ponieważ, jako że, giacché – gdyż, ponieważ, jako że, perché, siccome  – bo, ponieważ, poiché – ponieważ, skoro

 

• spójniki skutkowe

  cosicché – tak że, così…che – tak…, że…, tanto…che – tak…, że…, spójniki czasowe, (non) appena – jak tylko,

  da quando – odkąd, dopo che – gdy, po tym jak, finché – dopóki, póki, tak długo jak, aż do chwili

  mentre – podczas gdy, prima che – zanim, quando – gdy, jak, kiedy

 

• spójniki sposobu

  come – jak, w jaki sposób

 

• spójniki przyzwalające

   a meno che – chyba że, anche se – nawet jeśli, benché – chociaż, choć, nonostante – chociaż, choć,

   quantunque – chociaż, mimo że, sebbene – chociaż, choć, tranne che – chyba że

 

• spójniki wykluczające

  eccetto che – poza, fuorché – oprócz, z wyjątkiem, per quanto – chociaż, mimo że, salvo che – o ile nie, tranne che – z wyjątkiem

 

• spójniki warunkowe

  a condizione che – pod warunkiem, że, a patto che – pod warunkiem, że, nel caso che – w przypadku gdy, w razie gdy

  purché – pod warunkiem, o ile, qualora – jeśli, jeżeli, se – jeśli, jeżeli