Francuski – Przyimek

• przyimek • przyimki: a, de, chez, apres, dans, en • przykłady

PRZYIMEK – LA PRÉPOSITION

przyimek  

• to nieodmienna i niesamodzielna cz. mowy pokazująca relacje między czynnością i przedmiotem lub przedmiotami

  np: z, do , na

• tworzy z rzeczownikiem lub zaimkiem rzeczownym tzw. wyrażenie przyimkowe

  np: na stole, przez płot, pod ziemią

• wyróżnia się:

  – przyimki proste: w, na, o, z, za, ku, do, śród, bez, pod, przed, nad, obok, dla, między, przez, po itd.;

  – przyimki złożone – połączenie przyimków prostych: pośród, poprzez, pomiędzy, ponad, wśród, spoza, obok, około, spod

 

przyimki używane w określeniach czasu

à – o

après – po

avant – przed

dans – za

de…à – od…do

du…au – od…do

depuis – od

en – w

pendant – podczas

près de – około

jusqu’à – aż do

vers – około

sous – za

Sois devant le cinéma à 15 heures. – Bądź przed kinem o 15

Où vas-tu après les cours? – Dokąd idziesz po lekcjach?

Il est sorti avant la fin du spectacle. – Wyszedł przed koócem spektaklu.

Soyez prêts dans 20 minutes. – Bądźcie gotowi za 20 minut.

Le magasin est ouvert de 9 à 17 heures. – Sklep jest otwarty od 9 do 17

Je serai à Paris du 8 au 13 avril. – Będę w Paryżu od 8 do 13 kwietnia.

Je t’attends depuis 20 minutes. – Czekam na ciebie od 20 minut.

Il est né en 1975. – Urodził się w 1975.

II a plu pendant toute la nuit. – Padało przez całą noc.

Il a été absent près d’un mois. – Był nieobecny około miesiąca.

J’y serai jusqu’à lundi. – Będę tam aż do poniedziałku.

Viens chez moi vers huit heures. – Przyjdź do mnie około ósmej.

On a construit ce chateau sous Louis XIV. – Zbudowano ten zamek za Ludwika XIV.

przyimki używane w określeniach miejsca

à (au, aux) – do/w

chez – do

de chez – od

contre – o

dans – w

dans – na

de – z

devant – przed

derrière – za

en – do/w

entre – między

hors – poza

jusqu’à – aż do

par – przez

parmi – pośród

pour – do

près de – przy

sous – pod

sur – na

vers – w kierunku

J’irai au Japon, à New York. – Pojadę do Japonii, do Nowego Jorku.

Tu es malade, va chez le médecin. – Jesteś chory, idź do lekarza.

Il est sorti de chez Pierre. – Wyszedł od Piotra.

Il s’est appuyé contre le mur. – Oparł się o ścianę.

Dans sa maison il n’y a pas d’ascenseur. – W jego domu nie ma windy.

Les enfants jouent dans la cour. – Dzieci bawią się na podwórku.

Il vient de Bordeaux. – On Przyjeżdża z Bordeaux.

Elle s’arrête devant les vitrines. – Ona zatrzymuje się przed wystawami.

Derrière la maison il y a un grand jardin. – Za domem jest duży ogród.

Nous restons en Italie. – Zostajemy we Włoszech.

La table se trouve entre la fenêtre et le mur. – Stół stoi między oknem a ścianą.

Ils demeurent hors de la ville. – Mieszkają poza miastem.

Nous irons à pied jusqu’à la gare. – Pójdziemy pieszo aż do dworca.

Le train passe par Lyon. – Pociąg przejeżdża przez Lyon.

Elle se promène parmr les arbres. – Ona Spaceruje pośród drzew.

Le train pour Paris part à 17 heures. – Pociąg do Paryża odjeżdża o 17.

Il est assis près de moi. Usiadł przy mnie.

J’ai mis un oreiller sous sa tête. – Położyłem poduszkę pod jego głowę.

Il a laissé les billets sur la table. – Zostawił bilety na stole.

Allez vers la sortie. – Idźcie do w kierunku wyjścia.

przyimki używane w określeniach sposobu

à: à haute voix – głośno

avec: avec colère: z gniewem

de: d’un trait – jednym tchem

en: en hâte – w pośpiechu

par; par hasard – przypadkiem

sans: sans colère – bez gniewu

Il marche à pas lents. – Idzie wolnym krokiem.

J’accepte avec plaisir. – Zgadzam się z przyjemnością.

Il est entré de force. – Wszedł na siłę.

Elle me l’a dit en secret. – Powiedziała mi to w sekrecie.

Il tient l’enfant par la main. – Trzyma dziecko za rękę.

Il l’a quittée sans colère. – Opuścił ją bez gniewu.

przyimki używane w określeniach przynależności

a

de

C’est à moi. – To moje -należy do mnie.

C’est le livre de Jean. – To książka Jana.

przyimki używane w określeniach narzędzia

a: a pled – pieszo

avec: avec le cle – kluczem

da: du poing – pięścią

en: en voiture – tamochodem

par: par avion – samolotem

Je vais a la maison a pied. – Idę do domu pieszo.

Elle a ouvert la porte avec la clef. – Otworzyła drzwi kluczem.

Il m’a salué de la main. – Pozdrowił mnie ręką.

J’aime voyager en voiture. – Lubię podróżować samochodem.

Nous arriverons par le train. – Przyjadziemy pociągiem.

 

PRZYIMEK A

• przyimek à (do) wyraża kierunek, cel, przeznaczenie

• formy ściągnięte zaimka à:

  à + le = au

  à + les = aux

  Je vais à la Concorde. – Jadę na plac Zgody.

  Je préfère aller au théâtre. – Wolę iść do teatru.

  Le professeur parle aux élèves. – Profesor nauczyciel mówi do uczniów.

 

 

PRZYIMEK APRÈS 

après + infinitif passé (bezokolicznik czasu przeszłego)

po zrobieniu czegoś / zrobiwszy coś
* bezokolicznik czasu przeszłego =  après + avoir / être  + participe passé – po zrobieniu czegoś
  jeżeli czasownik jest odmienny z être, to należy uzgodnić participe passé z osobą

• konstrukcja oznacza: po zrobieniu czegoś / zrobiwszy coś
• można jej użyć jedynie wówczas, gdy wykonawcą dwóch czynności jest jedna osoba 
  Après avoir examiné les avantages et les inconvénients de chacune de ces offres, j’ai choisi celle de la société CDF –
  Po rozważeniu zalet i wad każdej z tych ofert wybrałem ofertę przedsiębiorstwa CDF
  Après être entré dans les locaux de la prison, il a constaté que les murs étaient très gros.
  Po wejściu do pomieszczeń więzienia, stwierdził, że mury są bardzo grube.
  Après s’être lavées, elles sont descendues au salon. – Po umyciu (umywszy) się zeszły do salonu.
  Après avoir fait l’analyse du sang, le patient revient chez le docteur. – Po zrobieniu analizy krwi pacjent wrócił do doktora.
  Ayant fait l’analyse du sang, le patient revient chez le docteur. – Po zrobieniu analizy krwi pacjent wrócił do doktora.
  Après être entré dans la salle d’attente, le malade attend son tour. – Po wejściu do poczekalni chory czeka na swoją kolej.
  Etant entré dans la salle d’attente, le malade attend son tour. – Po wejściu do poczekalni chory czeka na swoją kolej.
  Après avoir visité le quartier latin, nous sommes allés au café près du panthéon. –

  Po zwiedzeniu dzielnicy łacińskiej poszliśmy do kawiarni obok panteonu.
• w przypadku gdy wykonawcami czynności są różne osoby używa się konstrukcji:

  après + rzeczownik – o zrobieniu czegoś

  Apèrs son départ, j’étais triste. – Po jego odejściu byłam smutna.
  J’irai chez elle après mon retour. – Pójdę do niej po moim powrocie.

 

après que + indicatif
po zrobieniu czegoś / zrobiwszy coś
czasownik występujący po après que wyraża zawsze czynność uprzednią w stosunku do czynności zdania głównego

Après que quelques déséquilibrés ont passé des tests compliqués, les directions sont devenues méfiantes.
Po tym jak kilku niezrównoważonych osobników zdało świetnie testy, dyrekcje przedsiębiorstw stały się nieufne.
Après que les enfants se sont endormis, nous avons regardé un film à la télé.
Gdy dzieci zasnęły, obejrzeliśmy film w telewizji.

  

 

PRZYIMEK DE

• przyimek: de, pełni w języku francuskim rolę polskiego dopełniacza

  Le live de mon père. – Książka mojego ojca.

• wyraża m.in. pochodzenie i przynależność

    Elle vient de France. – Ona pochodzi z Francji.

• formy ściągnięte zaimka de: zaimek de:

  de + le = du

  de + les = des

  La peur a été utilisée pour prendre le contrôle des esprits et du portefeuille des gens –

  Strach wykorzystywano , aby przejąć kontrolę nad ludzkimi umysłami i portfelami
 

 

PRZYIMEK CHEZ

przyimek chez podobnie jak przyimek à wyraża kierunek lub lokalizację

• przyimka: chez, używa się przed rzeczownikami osobowymi

• przyimka: à, przed nazwami rzeczy.

  aller chez le coiffeur – pójść do fryzjera

  aller au salon de coiffeur – pójść do zakładu fryzjerskiego

 

 

PRZYIMKI: DANS I EN

przyimki dans i en miały pierwotnie to samo znaczenie: wewnątrz, w

z biegiem czasu przyimek en wypierał przyimek dans w różnych sytuacjach jego pierwotnego użycia.

przyimka dans używa się przed rzeczownikiem poprzedzonym przez określnik (rodzajnik, zaimek dzierżawczy, 

  wskazujący. pytający, nieokreślony lub liczebnik).

  Qu’est-ce qu*on joue maintenant dans les théâtres parisiens? – Co grają teraz w teatrach paryskich?
• przyimka en używa się w bezpośrednio przed rzeczownikiem.
  En France on donne un pourboire aux ouvreuses de théâtre. – We Francji daje się bileterkom napiwek.