Niemiecki – Imiesłów

imiesłów • imiesłów czasu teraźniejszego •  imiesłów czasu przeszłego

IMIESŁOWY W JĘZYKU POLSKIM

imiesłów jest formą czasownika mającą cechy przymiotnika lub przysłówka

w języku polskim występują imiesłowy: przymiotnikowe i przysłówkowe

imiesłów przymiotnikowy

imiesłów przysłówkowy

czynny

wskazuje na wykonawcę

czynności

posiada końcówki

ący: robiący
ąca: robiąca
ące: robięce

bierny

wskazuje na osobę / rzecz która

jest przedmiotem czynności

posiada zakończenia:
ny, na, ne: zrobiony

ty, ta, te: otwarty
ony, ona, ne: zrobiony

współczesny

posiadają zakończenie:
ąc: robiąc

uprzedni

posiadają zakończenia:

wszy: zrobiwszy

  

Imiesłów czasu teraźniejszego – Partizip Präsens, Partizip I

• odpowiada polskiemu imiesłowowi

– przymiotnikowemu czynnemu

– przysłówkowemu współczesnemu.
 

• zasady tworzenia:
   – Partizip I = Infinitiv I + d

     schreiben, schreibend – pisać, piszący, pisząca, piszące, pisząc

     machen, machend = robić, robiący, robiąca, robiące, robiąc

  – Partizip I = Partizip I + zu

    oznacza czynność, którą należy wykonać:

    das zu waschende Hemd – koszula, którą należy uprać

 

• zastosowanie

  Partizip I występuje w zdaniu jako:
  – orzecznik w formie nieodmiennej

    Er arbeitet singend. – On pracuje śpiewając.

  – przydawka odmieniająca się jak przymiotnik

    Wir helfen den hungernden Vögeln. – Pomagamy głodującym ptakom.

 

 

Imiesłów czasu przeszłego Partizip Perfekt, Partizip II

• odpowiada polskiemu imiesłowowi

  – przymiotnikowemu biernemu

  – przysłówkowemu uprzedniemu

 

• zasady tworzenia:
  Partizip II = ge + temat czasownika +  (e)t / (e)n

  geschrieben – napisany, napisana, napisano, napisawszy,

  gemacht – zrobiony, zrobiona, zrobiono, zrobiwszy

 

• zastosowanie
  Partizip II występuje w zdaniu jako:

  – orzecznik w formie nieodmiennej

    Mein Koffer ist schon gepackt. – Moja walizka jest już spakowana.

  – przydawka odmieniająca się jak przymiotnik

    Das gekochte Fleisch ist schmackhaft. – Gotowane mięso jest smaczne.

 

uwagi:

• końcówkę: et otrzymują imiesłowy czasowników słabych, np.: geöffnet
• końcówkę: en otrzymują imiesłowy czasowników mocnych, np.: getan.
• w tematach czasowników mocnych występują zróżnicowane zmiany samogłosek rdzennych, np.: gegangen.
• przedrostka: ge nie otrzymują imiesłowy czasowników nierozdzielnie złożonych oraz zakończonych na: ieren, eien

  np.: besucht, fotografiert, prophezeit.
• w czasownikach złożonych rozdzielnie przedrostek: ge występuje między przedrostkiem czasownika, a tym czasownikiem,

  np.: aufgeschrieben.