Francuski – Zaimki: en, y / konstrukcja: il y a

• zaimek en • zaimek y • konstrukcja: il y a • przykłady

ZAIMEK EN

zaimek osobowy en – le pronom personnel
*
występuje bezpośrednio przed orzeczeniem

 
zaimek en może zastępować w zdaniu:

 rzeczowniki poprzedzone przez:

    przyimkiem de

      As-tu envie de partir? Oui, j’en ai envie. – Masz ochotę wyjechać? Tak, mam na to ochotę.

      J’ai besoin de ce livre. J’en ai besoin. – Potrzebuję tej książki. Potrzebuję jej.

    – rodzajnik nieokreślony: un, une, des

      du pain. – Oui, j’en achèterai., des journaux. – Oui, j’en achèterai., une chemise. – Oui, j’en achèterai une.,

    – rzeczownik liczebnik główny: un, deux, trois, etc

      J’ai deux appartements. J’en ai deux. – Mam dwa mieszkania. Mam je dwa.

    – poprzedzone rodzajnikiem cząstkowym: du, de la

      du pain. – Oui, j’en achèterai., de la viande. – Oui, j’en achèterai.

    – poprzedzone zaimkiem przymiotnym nieokreślonym – np: plusieurs, quelques, beaucoup de, peu de.

      plusieurs cahiers. – Oui, j’en achèterai plusieurs.

      * uwaga: w formie przeczącej liczebnik lub rodzajnik zanika: Avez-vous un appartement? Je n’en ai pas.

 

• bezokolicznik poprzedzony przyimkiem de (w funkcji dopełnienia dalszego)
  As-tu envie de partir? Oui, j’en ai envie. – Masz ochotę wyjechać? Tak, mam na to ochotę.

• okolicznik miejsca poprzedzony przyimkiem de – znaczy wtedy: stąd, stamtąd
  Je viens de Paris. J’en viens. – Przyjeżdżam z Paryża. Przyjeżdżam stamtąd
 

• całe zdanie:
  Je suis content que tu sois là. J’en suis content. – Jestem zadowolony, że tu jesteś. Jestem z tego zadowolony.

 

 

ZAIMEK Y  

zaimek przysłówkowy y – le pronom adverbial

zaimek y może zastępować w zdaniu:
• okolicznik miejsca wyrażony rzeczownikiem poprzedzonym przyimkiem: à, dans, chez
, sur + okolicznik miejsca
  J’habite à Dinard. Puisque vous y habitez, vous devez connaître la Bretagne.
  Mieszkam w Bretanii. Skoro pan tam mieszka, powinien pan znać Bretanię.
  Vous allez en Bretagne pour longtemps? J’y vais pour quelques jours.- Jedzie pani do Bretanii na długo? Jadę tam na kilka dni.
  Je voudrais aller au bureau. Vous voulez y aller tout de suite? – Chciałabym pójść do biura. Chce pani iść tam zaraz?


• rzeczownik (w większości nieżywotne) poprzedzony przyimkiem à
  Penses-tu souvent à ton travail? Oui, j y pense souvent. – Często myślisz o swojej pracy? Tak, myślę o niej często.


• bezokolicznik lub całe zdanie poprzedzone przyimkiem à
  Pensez à laisser les clés avant de partir. Mais oui, j’y pense. –

  Niech pan pamięta, żeby zostawić klucze przed wyjazdem. Ależ tak, myślę o tym.
  Il pense à ce qu’il va faire plus tard. Il y pense. – Myśli o tym, co będzie robił później. Myśli o tym.

 

konstrukcja: il y a

jest, znajduje się / są znajdują się

• il y a jest wyrażeniem nieosobowym, które wskazuje na istnienie czegoś

 

• nie ma odpowiednika w języku polskim – odpowiada angielskiemu: there is, there are i niemieckiemu: es gibt

 

• ma taką samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej

 

• po il y a używa się wyłącznie rodzajnika nieokreślonego

 

• il y a może występować na początku lub w środku zdania
  Dans la chambre il y a une table. = Il y a une table dans la chambre.

 

• formami pytającymi wyrażenia il y a są:
  – est-ce qu’il y a: Est-ce qu’il y a une table dans la chambre?
  – y a-t-il: Y a-t-il une table dans la chambre?

 

• formy il y a w czasie przeszłym i przyszłym
  – czas przeszły: il y avait
  – czas przyszły: il y aura

 

• forma przecząca ma postać: il n’y a pas
  Przed drzwiami jest samochód. – Il y a une auto devant la porte.
  Przed drzwiami nie ma samochodu – Il n’y a pas une auto devant la porte.
  Czy przed drzwiami jest samochód? – Est-ce qu’il y a une auto devant la porte?
  Czy przed drzwiami jest samochód? – Y a-t-il une auto devant la porte?
  Czy jest w pokoju Piotra stół? – Est-ce que il y a une table dans la chambre de Pierre?
  Czy jest w pokoju Piotra stół? – Y a-t-il une table dans la chambre de Pierre?

 

• uwaga: jeśli zdanie zaczyna się od podmiotu – wtedy zamiast: il y a, używa się czasownika: être – być
  Il y a la table dans la chambre – La table est dans la chambre.
  Il y a les tableaux dans la chambre. – Les tableaux sont dans la chambre.

 

 

PRZYKŁADY

Je veux encore du lard, dit celui-ci. Il y en a dans la poêle.

Chcę więcej bekonu – oświadczył. Jest jeszcze trochę na patelni.


Je suppose que si vous m’en parlez maintenant, c’est que vous avez trouvé quelque chose.

Przypuszczam, że jeśli mi pani o tym mówi to znaczy, że znalazła pani coś.
 

‎Je te demande simplement d’y réfléchir.

Proszę cię jedynie, żebyś sie nad tym zastanowił.

 

‎Vous en êtes où?

Gdzie jesteś (np. z jakąś sprawą / robotą)
 

Ils sont très contents d’avoir fait de beaux voyages. Ils en sont très contents. (z tego)

Są bardzo szczęśliwi, że odbyli przyjemne podróże. Są z tego bardzo szczęśliwi.

 

Il est tout fier d’avoir trouvé ce clou. Il en est tout fier. (z tego)

Jest bardzo dumny, że znalazł ten gwóźdź. Jest z tego dumny.

 

Il s’est dirigé vers son lit, l’ennui, c’est que quelqu’un y était déjà assis.

Poszedł do łóżka, problem polega na tym, że ktoś już tam siedział.

 

Les elfes de maison ont de grands pouvoirs magiques, mais d’habitude, ils n’ont pas le droit de s’en servir. (nimi)

Domowe elfy mają wielkie magiczne moce, ale zazwyczaj nie mają prawa ich używać.

 

Une promenade de paul à Paris. Il n’en a pas parlé à Christine. (o tym)

Spacer z Pawła do Paryża. Nie rozmawiał o tym z Christine.

 

Il a obtenu le cinq, et il s’en est à peine vanté. (tym)
Dostał piątkę i ledwo się tym pochwalił.

 

La jeunesse, l’espoir du monde! Les jeunes, on les admire, on s’en plaint, on les loue, on leur fait des reproches amers.

Młodość, nadzieją ludzkości Młodzi, podziwia się ich, narzeka się na nich, chwali się ich, robi się im gorzkie wymówki

 

Les Moldus aussi ont des gnomes dans leurs jardins, a dit Harry à Ron. Oui, j’en ai vu, dit Ron. (ich)

Mugole mają również gnomy w swoich ogrodach, powiedział Harry Ronowi. Tak, widziałem trochę, powiedział Ron.

 

Le petit Jacques a trouvé un clou. Il est tout fier d’avoir trouvé ce clou. Il en est tout fier.

Mały Jacques znalazł gwóźdź. Jest bardzo dumny, że znalazł ten gwóźdź. Jest z tego dumny.

 

Elle  regarde les toiles de Toulouse Lautrec. Il y a deux toiles de de Toulouse Lautrec. Il y en a deux.

Ogląda obrazy Toulouse Lautreca. Są dwa obrazy Toulouse Lautreca. Są dwa.

La Conciergerie. Pendant la Révolution la reine Marie-Antoinette y ont passé leurs derniers instants.

Conciergerie. Podczas rewolucji królowa Maria Antoinette spędzała tam ostatnie chwile.

 

Toiles décoratives de Toulouse-Lautrec. Elle en avait vendu beaucoup de reproductions.

Dekoracyjne płótna Toulouse-Lautrec. Sprzedała wiele ich reprodukcji.

 

Je reviens du tribunal correctionnel. J’en reviens.

Wracam z sądu karnego. Wracam stamtąd.

 

Je vois que tu as beaucoup de temps libre. Je vois que tu en as beaucoup.

Widzę, że masz dużo wolnego czasu. Widzę, że masz go dużo.

 

Mon client est innocent du vol. Mon client en est innocent.

Mój klient jest niewinny kradzieży. Mój klient jest jej niewinny.

 

Cet ingénieur est accusé d’escroquerie. Cet ingénieur en est accusé.

Ten inżynier jest oskarżony o oszustwo. Ten inżynier jest o to oskarżony.

 

Dans le magasin il y avait beaucoup de manteaux. Il a pris plusieurs manteaux. Il en a pris plusieurs.

W sklepie było dużo płaszczy. Wziął kilka płaszczy. Wziął kilka.

 

Vous m’avez raconté une drôle d’histoire; j’en suis ravi.

Powiedziałeś mi zabawną historię; Jestem nią zachwycony.

 

Quant aux anecdotes, je n’en connais pas beaucoup.

Jeśli chodzi o anegdoty, nie znam ich wiele.

 

Tu es plein de joie, quelle en est la cause?

Jesteś pełen radości, jaka jest przyczyna?

 

Le café, je n’en prends qu’une tasse.

Kawa, biorę tylko jedną filiżankę.

 

Jacques a peu de temps libre. Monique n’en est pas ravie.

Jacques ma mało wolnego czasu. Monique nie jest z tego zadowolona.

 

Les Galeries Lafayette. 1894. Zola en parle déjà dans son roman “Au bonheur des dames”.

Galeries Lafayette. 1894. Zola już o nich mówił w swojej powieści "Au bonheur des dames".

 

Il aurait fallu plusieurs semaines; pour visiter tant de châteaux. Aussi nos amis ont décidé-ils d’en voir seulement trois.

Zajęłoby to kilka tygodni; odwiedzić tak wiele zamków. Więc nasi przyjaciele postanowili zobaczyć tylko trzy.

* po aussi stosowana jest inwersja nawet gdy zdanie jest w trybie oznajmującym

 

Ils y sont alles pour passer le temps d’une maniere originale.

Poszli tam, by spędzić czas w oryginalny sposób.

 

J’y suis allé par la cause curiosité.

Poszedłem tam przez ciekawość

 

Je reviens de Paris. J’en reviens.
Wracam z Paryża. Wracam stamtąd.


Paul est sorti de la pharmacie. Paul en est sorti.

Paul wyszedł z apteki. Paul stamtąd wyszedł

 

J’ai tiré de mon portefeuille un billet de 100F. J’en ai tiré un billet cle 100F.
Wyjąłem z portfela banknot 100-frankowy. Wyciągnąłem stamtąd banknot

 

Voilà une banque. En voilà une.

Oto bank. Oto on.

 

Tu ne veux plus d’argent? Tu n’en veux plus?

Nie chcesz więcej pieniędzy? Nie chcesz ich?

 

Il a oublié les paroles de cette chanson. Il en a oublié les paroles.

Zapomniał słów tej piosenki. Zapomniał jej słów.

J’ai besoin de ces documents. J’en ai besoin.

Potrzebuję tych dokumentów. Potrzebuję ich.

 

Martine change souvent de coiffure. Elle en change souvent.

Martine często zmienia fryzurę. Zmienia ją często.

 

Pierre a longtemps parlé des problèmes de la génétique. Il en a longtemps parlé.

Pierre długo mówił o problemach genetyki. Mówił o nich długo.


Je me souviendrai toujours de cet événement. Je m’en souviendrai toujours.

Przypomniałem sobie o tym przypadku. Przypomniałem sobie o nim.