Francuski – Zaimek względny

• zaimki względne • przykłady

ZAIMKI WZGLĘDNE – PRONOMS RELATIFS

wprowadzają zdania względne, występują w formach prostych, złożonych i ściągniętych

zaimki względne reprezentują swój poprzednik, czyli wyraz poprzedzający, kórym najczęściej jest rzeczownik lub inny zaimek

czasami poprzednik nie jest wyrażony werbalnie, a jedynie domyślny (sous-entendu).
jednocześnie zaimki względne wprowadzają zdanie podrzędne względne (proposition relative):
 

formy zaimków względnych
• formy proste: qui, que, quoi, dont + où (zwany również przysłówkiem względnym)
• formy złożone: lequel – lesquels, laquelle – lesquelles
• formy ściągnięte: auquel – auxquels, a laquelle – auxquelles duquel – desquels, de laquelle – desquelles
 

 

formy proste

formy proste zaimków względnych są nieodmienne w rodzaju i liczbie

qui – który który, która, które, którzy, które

zaimek qui reprezentuje w zdaniu rzeczowniki lub zaimki bez względu na ich rodzaj czy liczbę

jest nieodmienny

w funkcji podmiotu zaimek qui reprezentuje osoby i rzeczy
  J ’ai vu maman qui est très heureuse. – Widziałem się z mamą, która jest bardzo szczęśliwa.
  A Billancourt il y a une église qui a été construite au XIVe siècle. – W Billancourt jest kościół, który został zbudowany w XIV wieku.

poprzedzony przyimkiem (np, avec, à) odnosi się tylko do osób – nie występuje wówczas w funkcji podmiotu
  Les jeunes gens avec qui je suis allée à Caen étudient encore à l’université. –
  Młodzi ludzie, z którymi pojechałam do Caen, studiują jeszcze na uniwersytecie.
  Le fonctionnaire à qui je me suis adressé, n’a pas pu me renseigner. –
  Urzędnik, do którego się zwróciłem, nie mógł mnie poinformować.

  
que – który, która, które, którzy, które

• zaimek que odnosi się tylko do dopełnienia

  – qui: C’est mon ami qui habite à Paris. – To mój przyjaciel, który mieszka w Paryżu.

  – Je lis les livres que tu m’as donnés. – Czytam książki, które mi dałeś.

w zdaniu wprowadzonym przez que – participe passé zgadza się w liczbie i w rodzaju z rzeczownikiem lub zaimkiem

  reprezentowanym przez que

  Je lis les livres que tu m’as donnés. – Czytam książki, które mi dałeś.

   

quoi – co

quoi – to zaimek względny rodzaju nijakiego ! nie mylić quoi względnego z quoi pytającym

używany jest zawsze z przyimkiem (en quoi, à quoi)

odnosi się do zaimków wskazujących: ce, cela; nieokreślonych: rien, quelque chose; rodzaju nijakiego lub do całych zdań

  Ce sur quoi je compte. –  To, na co liczę. de quoi il s’agit – o co chodzi o

 

dont (de qui)  – którego, której, o którym, o której  z którego, z której

zaimek dont jest nieodmienny

reprezentuje osoby i rzeczy

zastępuje w zdaniu rzeczownik lub grupę rzeczownikową poprzedzoną przyimkiem de

  La femme dont la voiture est en panne. – Kobieta, której zepsuł się samochód.

  Les films dont tu parles. – Film o którym mówisz.

 

ou (d’où, par où) – gdzie = sur lequel, dans lequel

ou jest przysłówkiem!

• où występuje znacznie częściej niż jego ekwiwalenty: sur lequel, dans lequel

  La maison habite Pierre est moderne. –   Dom, gdzie mieszka Piotr, jest nowoczesny.

  La banque où (dans laquelle) j ’ai déposé mon argent. – Bank, gdzie (w którym) złożyłem pieniądze.

  La place où (sur laquelle) il y a beaucoup de voitures. – Plac, gdzie (na którym) znajduje się wiele samochodów.

 

* zdania względne wprowadzone przez ce qui, ce que, ce dont mogą odnosić się do całego zdania poprzedzającego,

  jako komentarz lub podsumowanie:
  Madame Faure nous a proposé de passer les vacances chez elle, ce qui nous a fait un grand plaisir.
  Pani Faure zaproponowała, abyśmy spędzili wakacje u niej, co sprawiło nam wielką przyjemność.
  ce qui nous a fait un grand plaisir = podsumowanie

 

* zaimek względny powinien występować za wyrazem do którego się odnosi
   Méfiez-vous des gens que vous ne connaissez pas. – Uważaj na ludzi, których nie znasz.
   jeżeli jednak jest oddalony to przed zaimkiem stawia się spójnik et:
   Luce se retourna et vit une fillette rousse, d’une douzaine d’années, adossée au portail, et qui la regardait.
   Luce odwróciła się i zobaczyła rudowłosą dziewczynę, mającą około tuzina lat, opartą o bramę i patrząc na nią.

 

* po zaimkach względnych que, où, dont można stosować dwie struktury porządkowe:
  La chanson que ma mère chantait. La chanson que chantait ma mère. – Piosenka, którą śpiewała moja matka.
  Le château où le poète a vécu. Le château où a vécu le poète. – Zamek, w którym mieszkał poeta.
  Les événements dont la presse nationale a parlé. – Wydarzenia, o których mówiła prasa ogólnokrajowa.
  Le château dont a parlé la presse nationale. – Zamek wspomniany przez prasę krajową.

 

 

formy złożone i  ściągnięte
formy złożone są odmienne

lequel – który , która…

• mogą odnosić się zarówno do: podmiotu jak i dopełnienia

• lequel jest odmienny w rodzaju i liczbie

reprezentuje zwykle rzeczy, a rzadziej osoby

występuje najczęściej poprzedzony jakimś przyimkiem, à, avec, par, pour

 

lequel – który

laquel – która

laquel – którzy

lesquelles – które

a

auquel

a laquel

auxquels

auxquelles

de

duquel

de laquelle

desquels

desquelles

par

par lequel

par laquel

par laquel

par lesquelles

Il a écrit une composition, laquelle a été critiquee. – Napisał wypracowanie, które zostało skrytykowane.

La réunion à laquelle j’ai participeé. était intéressante. – Zebranie, w którym uczestniczyłem, było ciekawe.\

 

 

PRZYKŁADY

Qui vivra verra.

Pożyjemy, zobaczymy.


Qui dort dîne.

Sen wart tyle, co jedzenie.


Qui a bu boira.

Natura ciągnie wilka do lasu.

 

La vie administrative est centralisée en France, dans les ministères dont le siège est à Paris.
Życie administracyjne we Francji jest scentralizowane  w ministerstwach mających siedzibę w Paryżu.

 

Nous étions invités au vernissage d’une exposition qu’un couple d’artistes présentait dans leur atelier parisien.

Zostaliśmy zaproszeni, gertruda i ja na otwarcie wystawy, którą para artystów zorganizowała w swej paryskiej pracowni.

 

J’observais les enfants qui jouaient dans la cour.

Obserwowałem dzieci, które bawiły się na placu zabaw.

 

La voiture dont je vous ai parlé hier a été vendue.

Samochód, o którym opowiadałem wczoraj, został sprzedany.

 

Tout à côté de l’hôtel vous habitez, se trouve une petite rue commerçante.

Tuż obok hotelu, w którym mieszkasz, znajduje się mała ulica handlowa.

 

C’est celle-ci qui me plaît.

To właśnie lubię.


Je vous conseille un slip en laine-nylon qui est très en vogue actuellement.

Polecam wełniano-nylonowy slip, który jest teraz bardzo popularny.


Les jeunes qui s’ennuyaient un peu, filent à l’anglaise dans le salon.

Młodzi ludzie, którzy trochę się nudzili, biegają po angielsku w salonie.


Le vendeur à qui M. Lebeau s’est adressé, lui a conseillé un maillot.

Sprzedawca, do którego zwrócił się pan Lebeau, doradził mu koszulkę.


Le costume que il a acheté coûte 250 F.

Kostium, który kupił  kosztuje 250 F.


Ils ont sauté du train, lequel suivant la pente descendante s’est précipité dans la carrière.

Wyskoczyli z pociągu, który po zjeździe w dół wpadł do kamieniołomu.


Spectacle unique, durant lequel se déroule l’Histoire de France.

Unikalne show, podczas którego rozwija się historia Francji.


Beaucoup de Français utilisent le chemin de fer dont le réseau compte 36.000 km.

Wielu Francuzów korzysta z kolei, której sieć ma 36 000 km.


Vous habitez à l’hôtel d’ on voit une petite rue commerçante.

Mieszkasz w hotelu, skąd widać małą ulicę handlową.


Il a acheté beaucoup de nouvelles choses élégantes, ce qui le rend heureux.

Kupił wiele nowych stylowych rzeczy, co czyni go szczęśliwym.


Ce à quoi il ne regardait pas, c’était au prix.

To, na co nie patrzył, to cena.

 

Un léger sourire exprimait le plaisir qu’il éprouvait en regardant cette scène.
Lekki uśmiech wyrażał przyjemność, jaką odczuwał patrząc na tę scenę.


J’ai acheté le tableau que Paul a peint la semaine dernière.

Kupiłem obraz, który Paul namalował w zeszłym tygodniu.


C’est un événement dont on discutera longtemps encore.

To wydarzenie, które jeszcze długo będzie dyskutowane.

 

Ce jeune Polonais, qui a vécu trois ans à Marseille, parle avec l’accent du Midi.
Ten młody Polak, który mieszkał trzy lata w Marsylii, mówi z akcentem Południa.

 

Dans son discours, le député a signalé la hausse des impôts indirects, ce qui a suscité une vive réaction de la salle.
W swoim przemówieniu poseł poruszył sprawę bliskiej podwyżki podatków pośrednich: co  wywołało ostrej reakcję sali.

 

Méfiez-vous des gens que vous ne connaissez pas.

Uważaj na ludzi, których nie znasz.
 

Les voyages d’affaires de notre père, qui duraient souvent plusieurs semaines, rendaient notre mère inquiète.

Wyjazdy służbowe naszego ojca, które często trwały kilka tygodni, zmartwiły naszą matkę.

 

Luce se retourna et vit une fillette rousse, d’une douzaine d’années, adossée au portail, et qui la regardait.
Luce odwróciła się i zobaczyła rudowłosą dziewczynę, mającą około tuzina lat, opartą o bramę i patrząc na nią.

 

La chanson que ma mère chantait. La chanson que chantait ma mère.

Piosenka, którą śpiewała moja matka.
 

Le château le poète a vécu. Le château où a vécu le poète.

Zamek, w którym mieszkał poeta.


Les événements dont la presse nationale a parlé.

Wydarzenia, o których mówiła prasa ogólnokrajowa.

 

Le château dont a parlé la presse nationale.

Zamek wspomniany przez prasę krajową.

 

Il a eu un projet qui pourrait le délivrer de ses dettes.
Mial projekt, który mógłby go wyciągnąć z długów.


Vous ne connaissez pas quelqu ‘un qui aurait une grosse barque et qui voudrait me la louer?

Czy zna pan kogoś, kto miałby dużą barkę i zechciałby mi ją wynająć?


Celui qui partirait sans guide resterait à jamais dans ces montagnes.

Ten, kto wyszedłby bez przewodnika, zostałby na zawsze w tych górach.

 

Y a-t-il un ouvrier qui connaisse bien ce travail?
Czy istnieje pracownik, który dobrze zna tę pracę?


J’ai cherché de nouveaux associés qui puissent participer aux frais de la construction.

Szukałem nowych wspólników, którzy mogliby uczestniczyć w kosztach budowy.


Pourriez-vous me prescrire un remède qui guérisse ces maux de tête?

Czy mógłbyś przepisać mi lekarstwo, które leczy te bóle głowy?

 

C’est un endroit d’ on peut voir toute la ville.
To jest miejsce, skąd można widzieć cale miasto.


Le village d’ il vient est pittoresque.

Wies:, z której pochodzi, jest malownicza.


La famille dont il descend …

Rodzina, z której się wywodzi …


Le curé à qui / auquel vous vous êtes adressés est un homme pieux et charitable.

Proboszcz, do którego zwróciliście się, jest człowiekiem pobożnym i miłosiernym


C ’était un beau lac autour duquels élevaient des villas blanches.

To było piękne jezioro, wokół którego wznosiły się białe wille.


La leçon au cours de laquelle le professeur essayait de nous expliquer “les pronoms relatifs ” n ’était pas passionnante.

Lekcja, w czasie której nauczyciel starał się nam wyjaśnić „zaimki względne”, nie była pasjonująca.