Francuski – Spójnik

• spójniki współrzędne • spójniki podrzędne

SPÓJNIK

spójnik

• to nieodmienna i niesamodzielna część mowy, która łączy: wyrazy lub zdania, równoważniki zdań lub wyrażenia

• jako spójniki mogą występować kilkuwyrazowe połączenia zawierające inne części mowy są to tzw. spójniki zestawione

• w języku polskim wyróżnia się spójniki: współrzędne,  łączne (a, i, oraz, tudzież), rozłączne (albo, bądź, czy, lub)

  wykluczające (ani, ni), przeciwstawne (a, aczkolwiek, ale, jednak, lecz, natomiast, zaś), wyjaśniające (czyli, mianowicie, to jest)

  wynikowe (dlatego, i, przeto, tedy, więc, zatem, toteż), podrzędne (aby, bo, choć, czy, jeżeli, ponieważ, że)

  * niektóre spójniki (np. a,czy, i) mogą, w zależności od kontekstu, reprezentować dwie różne z powyższych kategorii

 

 

SPÓJNIKI WSPÓŁRZĘDNE – CONJONCTIONS DE COORDINATION

spójniki współrzędne łączą ze sobą części zdania, które pełnią tę samą funkcję np. podmiotu, dopełnienia lub

dwa zdania współrzędne

• spójniki łączne:

  et – i, ni – ani, puis – potem, ensuite – następnie, alors – więc, aussi – także,

• spójniki przeciwstawne:

  mais – ale, et – a, cependant – jednak, néanmoins – niemniej jednak, pourtant – przecież

• spójniki przyczynowe:

  car – bo, en effet – toteż, aussi bien – równie dobrze

• spójniki wyrażające alternatywę:

  ou – lub, ou bien – albo, soit… soit – albo… albo

• spójniki skutkowe:

   donc – więc, alors – więc, ainsi – w ten sposób, zatem, enfin – w końcu, par conséquent – wskutek

* przed spójnikami współrzędnymi zazwyczaj nie stawia się przecinka

 

przysłówki, które pełnią rolę spójników współrzędnych:

• en effet ponieważ
  Ils ne viendront pas, en effet ils sont à l’étranger. – Oni nie przyjdą, ponieważ są za granicą.
alors – a więc, zatem
  Il a commencé à pleuvoir, alors il est rentré à la maison. Zaczęło padać, więc wrócił do domu.
puis – potem, następnie
  Elle a été vraiment occupée et puis elle avait mal à la tête. – Była naprawdę zajęta, a poza tym bolała ją głowa.
• aussi – dlatego też
  Elle m’a irrité toute la soirée, aussi, j’ai décidé de sortir. Denerwowała mnie cały wieczór, dlatego też zdecydowałam się wyjść.
ainsi – zatem, więc
  Il est déjà parti, ainsi dois je aller toute seule. On już wyjechał, zatem muszę jechać sama.
c’est pourquoi – dlatego
  Elle est timide, c’est pourquoi elle n’a pas d’amies. Ona jest nieśmiała, dlatego nie ma przyjaciółek.
par conséquent – a więc, zatem, w konsekwencji
  Tu te lèves trop tard, par conséquent tu es en retard pour le train. Wstajesz za późno, więc spóźniasz się na pociąg.
cependant – tymczasem, jednakże, przecież
  Il n’aime pas les poissons, cependant il sait préparer une soupe de poisson délicieuse. –

  Nie lubi ryb, tymczasem potrafi ugotować wyśmienitą zupę rybną.
pourtant – jednak, jednakże
  Je ne les ai pas invités, pourtant ils sont venus. Nie zaprosiłam ich, a jednak przyszli.
toutefois – jednak, jednakże, niemniej, lecz
  Si toutefois tu peux venir, j’en serai ravi. Jeśli mimo wszystko będziesz mógł przyjść, będę zachwycony.
néanmoins – niemniej, mimo to, przecież
  Il n’a pas tenu ses promesses, néanmoins il est réélu. Nie dotrzymał swoich obietnic, mimo to ponownie został wybrany.
autrement – inaczej, w przeciwnym razie
  Il faut ce faire vite autrement on risque d’irriter le chef. – Trzeba to szybko zrobić, inaczej możemy rozgniewać szefa.

 

 

SPÓJNIKI PODRZĘDNE – CONJONCTIONS DE SUBORDINATION

Spójniki podrzędne wskazują na zależność gramatyczną między zdaniem podrzędnym a zdaniem nadrzędnym

• spójniki czasowe:

  quand – kiedy, lorsque -skoro, aussitôt que – natychmiast, gdy, dès que – skoro tylko, avant que – zanim,

  pendant que, tandi que – podczas gdy, depuis que – odkiedy, jusqu’à ce que – aż, tant que – dopóki, a mesure que – w miarę jak

  Depuis qu’il occupe ce poste, on le voit rarement. – Odkąd zajmuje to stanowisko widuje się go rzadko.

  Tu tousseras tant que tu fumeras. – Dopóki będziesz palił, będziesz kasłał.

• spójniki celu:

  pour que – aby, afin que – aby tylko, pourvu que – oby, byle tylko 

• spójniki przyczyny:

   comme – jak, puisque, parce que – ponieważ

• spójniki przyzwolenia:

  quoique – chociaż, bien que -chociaż, meme si – nawet, jeżeli 

• spójniki skutkowe:

  de façon que, de manière que – w taki sposób, że, de sorte que – tak, że, si bien que, tellement que – tak, że 

• spójniki wyrażające porównanie:

  comme – tak jak, jak, ainsi que – tak jak, selon que – podobnie jak, à mesure que – w miarę jak

• spójniki warunkowe:

  si – jeśli, gdyby, à condition que – pod warunkiem, że, à moins que – chyba, że, au cas où – w wypadku, gdy

 

spójniki wskazujące na konkretny typ relacji między zdaniami podrzędnymi

afin que + subj – aby, żeby, by
à condition que + subj – pod warunkiem, że
à mesure que + ind/cond – w miarę jak
à moins que + subj – chyba, żeby
ainsi que + ind/cond – tak jak, podobnie jak
alors que + ind/cond – chociaż, podczas gdy
alors que + ind/cond – podczas gdy, kiedy
après que + ind/cond – po, gdy
attendu que ponieważ
au cas où + cond – na wypadek, gdyby
au fur et à mesure que + ind/cond – w miarę jak
au point que + ind/cond – do tego stopnia
aussi bien que + ind/cond – tak samo dobrze jak
aussitôt que + ind/cond – gdy tylko, skoro tylko
avant que + subj – zanim
ce n’est que +subj – z wyjątkiem tego, że
chaque fois que + ind/cond – za każdym razem, gdy
czasownik + tant/tellement que + ind/cond – tyle, że
d’autant plus que + ind/cond – tym bardziej, że
de façon à ce que + subj – w taki sposób, aby
de manière à ce que + subj – w taki sposób, aby, aby
de même que + ind/cond – tak samo, również
de peur que + subj – ze strachu, że
de sorte que + subj – w taki sposób, aby
de telle sorte/façon que + ind/cond – w ten sposób, żeby
de telle sorte/façon/manière que + ind tak że, w taki sposób że
depuis que + ind/cond – odkąd
dès que + ind/cond – odkąd
du fait que + ind/cond – ponieważ
en admettant que + subj – przyjmując, że
en attendant que + subj – aż do chwili, gdy
encore que + subj – chociaż, jakkolwiek où que +subj – gdziekolwiek
étant donné que + ind/cond – zważywszy, że
fondis que + ind/cond – podczas gdy
jusqu’à ce que + sub – aż do chwili, gdy
maintenant que + ind/cond – teraz, gdy
oussi longtemps que + ind/cond – tak długo, jak
parce que + ind/cond – ponieważ
peine que + ind/cond – zaledwie jak
pendant que + ind/cond – podczas gdy
pour peu que + subj – o ile tylko trochę
pour que + subj – aby, żeby *ulec skróceniu do formy que:
pourvu que + subj – pod warunkiem, że
quel/quelle/quels/quelles que +subj – jaki/jaka/jacy/jakie by nie były
quoi que + subj – cokolwiek
sans que + subj – tak, żeby nie
selon que + ind/cond – w zależności od tego czy
si bien que + ind/cond – na tyle, że; tak, że
si/tellement + przymiotnik/przysłówek + que + ind/cond – tak/tak bardzo… że
sous prétexte que + ind/cond – pod pretekstem, że
suivant que + ind/cond – w zależności od tego jak
tandis que + ind/cond – podczas gdy, gdy tymczasem
tant de/tellement de + rzeczownik + que + ind/cond – tyle… że
vu que + ind/cond – zważywszy na

 

 

PRZYKŁADY

Jean et Pierre sont allés au cinéma.
Jean i Pierre poszli do kina.


Nous achetons une maison ou un appartement.

Kupujemy dom lub mieszkanie.


Jeanne adore le chocolat et Anne l’adore aussi.

Jeanne uwielbia czekoladę i Anne też ją uwielbia.


Elle chante bien et elle danse bien aussi.

Ona ładnie śpiewa i również dobrze tańczy.


C’est mon père et son amie.

To mój ojciec i jego znajoma.


Il est fatigué mais il sourit.

On jest zmęczony, ale się uśmiecha.


Je prends la voiture ou le bus.

Jeżdżę samochodem lub autobusem.


Je choisis ou bien cette robe bleue ou bien cette jupe jaune.

Wybiorę albo tę niebieską sukienkę, albo tę żółtą spódnicę.


Tu n’as pas écouté, donc je vais répéter.

Nie słuchałeś, więc powtórzę.


Venez donc.

Chodźcie więc!


Vous croyez avoir raison, or vous n’avez rien prouvé.

Uważacie, że macie rację, a tymczasem niczego nie udowodniliście.


Tout le monde admire le livre de Greds; or ce n’en est pas son auteur, mais juste le traducteur.

Wszyscy podziwiają książkę Gredsa; otóż nie jest on jej autorem, lecz tylko tłumaczem.


Je n’aime ni la salade ni le choux.

Nie lubię ani sałaty, ani kapusty.


Soit il m’aimera, soit il me détestera.

Albo mnie pokocha, albo znienawidzi


Marc est énervé car sa moto est encore en panne.

Marc jest zdenerwowany, ponieważ jego motocykl znów się zepsuł.


Il me regardait comme si je disais des bêtises.

Patrzył na mnie, jak gdybym mówiła głupstwa.


Il partira quand il sera prêt.

Wyruszy, kiedy będzie gotowy.


Il ne viendra pas parce que sa mère lui interdit de sortir après 11 h.

Nie przyjdzie, ponieważ jego matka zabrania mu wychodzić po jedenastej.


Comme elle arrive demain, je vais faire sa chambre.

Skoro ona jutro przyjeżdża, posprzątam w jej pokoju


Comme je suis fatiguée, je vais m’endormir vite.

Ponieważ jestem zmęczona, szybko zasnę.


Lorsque Patrick est parti, sa mère m’a téléphoné.

Kiedy wyszedł Patrick, zadzwoniła do mnie jego mama.


Tu ne peux pas conduire puisque tu es trop fatigué.

Nie możesz prowadzić samochodu, ponieważ jesteś zbyt zmęczony.


Signale moi quand tu finiras le travail.

Daj mi znać, kiedy skończysz pracę.


Il m’a raconté qu’il avait étudié avec mon père et qu’ils étaient des amis.

Opowiedział mi, że studiował z moim ojcem i że byli przyjaciółmi.


Quoique riche, il n’est pas heureux.

Chociaż jest bogaty, nie jest szczęśliwy.


Si tu veux nous pouvons aller en France.

Jeśli chcesz, możemy pojechać do Francji.


Revenez avant qu’il soit trop tard.

Wróćcie, zanim będzie za późno.


Restez ici jusqu’à ce que je revienne.

Zostańcie tutaj, aż wrócę.


Je téléphonerai après qu’il sera arrivé.

Zadzwonię, gdy on przyjedzie.


J’ai mangé alors qu’il a pris la douche.

Jadłem, podczas gdy on brał prysznic.


Il a commencé à neiger à peine qu’il est sorti.

Ledwie wyszedł, gdy zaczął padać śnieg.


Il est entré à la maison tandis que je dormais.

Wszedł do domu, podczas gdy ja spałem.


Ils ont regardé le match pendant que j’ai travaillé.

Oni oglądali mecz, podczas gdy ja pracowałem.


Elle m’a écrit aussitôt qu’elle a trouvé mon adresse.

Napisała do mnie, gdy tylko znalazła mój adres.


Veuillez m’envoyer ces documents afin que je puisse vous aider.

Proszę mi wysłać te dokumenty, abym mógł panu pomóc.


Je sors tout de suite pour que tu puisses me rencontrer avant le départ.

Wychodzę już teraz, żebyśmy mogli się spotkać przed wyjazdem.


Il est sage de peur qu’il ne soit pas puni.

Jest grzeczny ze strachu, że będzie ukarany.


Pariez plus fort de sorte que tout le monde vous entende.

Proszę mówić głośniej, tak aby wszyscy słyszeli.


Attendu que ce bilan a été préparé pendant une demie heure, les fautes sont possibles.

Ponieważ ten bilans został przygotowany w pół godziny, możliwe są błędy.


Étant donné qu’il n’a plus d’argent, je suppose qu’il va revenir à la maison.

Zważywszy na to, że nie ma już pieniędzy, przypuszczam, że wróci do domu.


Vu que je quitte le pays demain, veuillez envoyer cette lettre à mon père.

W związku z tym, że jutro opuszam kraj, proszę przesłać ten list mojemu ojcu.


Elle est sortie vite sous prétexte qu’elle a beaucoup de travail.

Wyszła szybko pod pretekstem, że ma dużo pracy.


Nous rentrons à la maison, d’autant plus qu’il fait froid.

Wracamy do domu, tym bardziej że robi się zimno.


Je n’ai rien à ajouter si ce n’est que le dessin est trop petit.

Nie mam nic do dodania z wyjątkiem tego, że ten rysunek jest za mały.


Il prépare les ingrédients de telle façon qu’il pourra ensuite les faire vite cuire.

On przygotowuje składniki tak, żeby móc potem je szybko przyrządzić.


Elle a tant de travail, qu’elle ne sort pas de la maison.

Ona ma tyle pracy, że nie wychodzi z domu.


Il m’a énervé au point que je l’ai giflé.

Zdenerwował mnie do tego stopnia, że go spoliczkowałem.


Il bouge tellement qu’il ne sera jamais obèse.

On tyle się rusza, że nigdy nie będzie otyły.


Bien qu’il soit malade, il est allé au travail.

Chociaż był chory, poszedł do pracy.


C’est vraiment pas mal, encore que ce ne soit pas idéal.

To naprawdę nie jest złe, chociaż nie jest idealne.


Quelle que soit la valeur de ce livre, je ne le veux pas.

Jaka by nie była wartość tej książki, i tak jej nie chcę.


Quoi qu’il en pense, je m’en fiche.

Cokolwiek o tym myśli, mam to w nosie.


Ils sont sortis, alors que je l’avais interdit.

Wyszli, chociaż tego zabroniłem.


Je partirai en avance à moins qu’il ne se mette à neiger.

Wyjadę wcześniej, chyba żeby zaczął padać śnieg.


Je pourrais vous aider en admettant que j’aie du temps libre.

Mógłbym wam pomóc, zakładając że miałbym trochę wolnego czasu.


Pour peu que tu travailles, tu finiras avant le délai.

O ile tylko trochę popracujesz, skończysz przed terminem.


Pourvu que vous arriviez à temps, vous pourriez participer au concours.

Będziecie mogli uczestniczyć w konkursie, pod warunkiem że przyjedziecie na czas.


Je resterai à la maison au cas où il voudrait revenir plus tôt.

Zostanę w domu, na wypadek gdyby chciał wrócić wcześniej.

Ils sont partis après le dîner, ainsi que tous les autres invités.

Wyszli po kolacji, podobnie jak reszta gości.


Je perds l’espoir de te voir à mesure que le temps passe.

Tracę nadzieję, że cię zobaczę, w miarę upływu czasu.


Tu connais ce garçon aussi bien que moi.

Znasz tego chłopaka tak dobrze jak ja.


Il est mignon de même qu’il est beau.

On jest tak samo milutki jak piękny.


On va se promener selon qu’il pleuvra ou non.

Pójdziemy na spacer w zależności od tego, czy będzie padać, czy nie.


Le tableau change suivant qu’on l’observe de près ou de loin.

Obraz zmienia się w zależności od tego, czy obserwujemy go z bliska czy z daleka.


Je suis parti sans que mes parents me voient.

Wyszedłem tak, żeby moi rodzice mnie nie widzieli.


I a écrit de telle sorte que personne ne peut le déchiffrer.

On pisał w taki sposób, że nikt nie roógł go rozczytać.


Tu parles de façon que je ne te comprends pas.

Mówisz w taki sposób, że cię nie rozumiem.