Francuski – Liczebnik

•  liczebniki główne  •  porządkowe  •  ułamki  •  data i czas

LICZEBNIKI GŁÓWNE – ADJECTIFS NUMÉRAUX CARDINAUX

0 – zéro
1 – un,une
2 – deux
3 – trois
4 – quatre
5 – cinq
6 – six
7 – sept
8 – huit
9 – neuf

10 – dix


 

11 – onze
12 – douze
13 – treize
14 – quatorze
15 – quinze
16 – seize
17 – dix-sept
18 – dix-huit
19 – dix-neuf
20 – vingt
21 – vingt et un
22 – vingt-deux

 

30 – trente
31 – trente et un
40 – quarante
41 – quarante et un
50 – cinquante
51- cinquante et un
60 – soixante

61 – soixante et un
70 – soixante-dix
71 – soixante et onze
72 – soixante-douze


 

80 – quatre-vingts
81 – quatre-vingt-un
82 – quatre-vingt-deux
90 – quatre-vingt-dix
91 – quatre-vingt-onze
99 – quatre-vingt-dix-neuf
100 – cent
101 – cent un
1 000 – mille
2 205 – deux mille deux cent cinq
1 000 000 – un milliolri
 2 000 000 – deux millions

 

• liczebniki francuskie są nieodmienne,

  * wyjątkiem jest: un – jeden, który posiada odmienną formę rodzaju żeńskiego

    une chatte – jedna kotka, soixante et une pages – sześćdziesiąt jeden stron

 

• liczebniki: vingt i cent:

  przyjmują końcówkę: s, w złożeniach: quatre-vingts, cinq cents, jeśli nie następuje po nich inny liczebnik

  quatre-vingts ans – osiemdziesiąt lat, deux cents francs – dwieście franków

 

• liczebniki: un million, un milliard:

  są rzeczownikami, mają liczbę mnogą i występują z przyimkiem: de

  trois millions d’habitants – trzy miliony mieszkańców

 

• liczebniki główne występują przed rzeczownikiem:

  deux semaines – dwa tygodnie, cinq villes – pięć miast.

 

• po rzeczowniku występują liczebniki główne oznaczające kolejność:

  – panujących: Louis XIV – quatorze – Ludwik XIV,  !wyjątek: François le premier – Franciszek I
  – części dzieł: tome un – tom pierwszy, page trois – strona trzecia, chapitre deux – rozdział drugi.

 

w liczebniku vingt – głoska t nie jest wymawiana

  jest następujący po liczebniku rzeczownika zaczyna się na spółgłoską, np. vingt francs
  – jeżeli po vingt następuje liczebnik – t się wymawia: vingt-deux [vętdo], vingt-sept [vętset], vingt et un [vęteę]
  – wyjątek stanowią: quatre-vingt-un [katrweę], quatre-vingt-deux [katrevęde], etc. gdzie – t nie jest wymawiane.

 

 

LICZEBNIKI PORZĄDKOWE – NOMBRES ORDINAUX

 

budowa: liczebnik porządkowy = rodzajnik określony + liczebnik główny + ième

liczebniki porządkowe zarówno rodzaju męskiego jak i żeńskiego, tworzy się przez dodanie do liczebników głównych

przyrostka –iènie

trois, le troisième – trzy, trzeci; six, la sixième – sześć, szósta

* wyjątek: premier, la première – pierwszy, pierwsza; l’unième – pierwszy / pierwsza

 

osobliwości w budowie liczebników porządkowych

• w liczebnikach złożonych końcowe: ième, dodaje się tylko do ostatniego liczebnika

  le quatre-vingt-dix-neuvième – dziewięćdziesiąty dziewiąty; le / la vingt et unième – dwudziesty/a pierwszy/a.

 

• liczebniki second i deuxième:  le deuxième, la deuxième – drugi, druga, le second, la seconde – drugi, druga

  używane są zamiennie, w odniesieniu do szkoły lub środka lokomocji stosuje się raczej second

  Il est en seconde. – On jest w drugiej klasie.; Je ne voyage qu’en seconde. – Podróżuję tylko drugą klasą.

 

formy liczebników porządkowych odpowiadające liczebnikom złożonym z un (une) tworzy się wg reguły
  vingt et un – vingt et unième
  trente et un – trente et unième

 

liczebniki porządkowe utworzone od liczebników zakończonych na e nieme tracą e po dodawaniu

  końcówki: ième
  quatre – quatrième, cinquante – cinquantième

 

• zmiana pisowni:
  quatre, le / la quatrième (4e) – cztery, czwarty / czwarta, cinq, le / la cinquième (5e) – pięć – piąty /piąta,
  neuf, le / la neuvième (9e) – dziewięć, dziewiąty / dziewiąta, mille, le / la millième – tysiąc, tysięczny / tysięczna

 

 

DATY

daty, godziny i ułamki: określa się przy pomocy liczebników głównych

 

• do oznaczania dat stosuje się liczebniki główne z wyjątkiem pierwszego dnia miesiąca

  Le premier mai, ale: le deux mai, le trois mai,

 

• liczebnik określający dzień miesiąca jest poprzedzony rodzajnikiem określonym
  le 15 – quinze avril – 15 kwietnia, wyjątek: le 1er – premier août – pierwszy sierpnia.

 

• określanie lat: lata można określić dwoma sposobami:
  1. rok 1989 – mil neuf cent quatre-vingt-neuf
  2. rok 1989 – dix-neuf cent quatre-vingt-neuf.

 

• określając przedział lat

  liczebnik nie przyjmuje oznaki liczby mnogiej: lata sześdziesiąte – les années soixante

 

 

GODZINY

daty, godziny i ułamki: określa się przy pomocy liczebników głównych

 

• podając godzinę w jęz. francuskim stosuje się liczebniki główne
 
Il est une heure. Jest (godzina) pierwsza,
  Il est sept heures. Jest (godzina) siódma.

 

• przy podawaniu godzin liczebnik stoi przed rzeczownikiem: 

  à une heure – o pierwszej, à sept heures – o siódmej.

 

• dla określenia godziny 12:00 stosuje się

  midi – dla określenia południa, minuit – dla określenia północy

 

 

ADRESY

daty, godziny i ułamki: określa się przy pomocy liczebników głównych

 

• w adresach numer domu liczebnik podaje się przed nazwą ulicy

  J’habite au 22 (vingt-deux), rue Racine. – Mieszkam pod numerem 22 przy ulicy Racine.

 

 

UŁAMKI – FRACTIONS

 

ułamek –  liczebnik główny /  liczebnik porządkowy

2/3 = deux / troisièmes; 2/5 = deux / cinquièmes, 3 i 5/6 trois cinq sixièmes

1/3= un tiers, 1/2 = un demi, 1/4 = un quart, 3/4 trois quarts