Francuski – Imparfait

• imparfait • konstrukcje z imparfait • przykłady

IMPARFAIT – CZAS PRZESZŁY (NIEDOKONANY)

budowa: temat pierwszej osoby liczby mnogiej + końcówki koniugacji

czasu imparfait używa się by wyrazić:

• czynność trwającą w przeszłości przez dłuższy czas – zazwyczaj niedokonaną

  Le temps était beau en été. – Pogoda była piękna latem.

 

• czynność powtarzającą się w przeszłości lub zwyczajową

  Il déjeunait à midi. – Jadał obiad w południe.

 

• służy do tworzenia opisów, komentarzy, wyjaśnień okoliczności przebiegu innej czynności przeszłej

  (opisywana czynność może być wyrażona również w imparfait lub w passe compose)

  Il faisait très beau le jour où on a déménagé. – W dzień przeprowadzki była piękna pogoda.

 

• uprzejmą prośbę lub życzenie (zastępując tryb warunkowy)

  Je voulais vous demander un service. = Je voudrais …- Chciałem pana prosić o przysługę.

  Pouviez-vous m’aider, s’il vous plaît? – Mógłby mi Pan pomóc?

 

• życzenie, propozycję po spójniku si

  Si j’avais de l’argent !Gdybym miał pieniądze!  J’ai soif. Si c’était une brasserie! – Chce mi się pić. Oby to był pub!

 

• czynność hipotetyczną w zdaniach warunkowych

  Si j’étais a Paris, je visiterais le Louvre. – Gdybym był w Paryżu zwiedziłbym Luwr.


• czas teraźniejszy w mowie zależnej (le présent du passé) – czyli czynność równoczesną z czynnością zdania głównego,
  która jest w czasie passé composé, passé simple lub także w imparfait:
 
Il a dit qu ‘il était heureux. – Powiedział, że jest szczęśliwy
  Il savait que son fils fumait. – Wiedział, ze jego syn pali.

 

odmiana czasownika w imparfait

parler

finir

prendre

avoir

être

venir

je parl ais

tu parl ais

elle parl ait

nous parl ions

vous parl iez

ils parl aient

je finissais

tu finissais

elle finissait

nous finissions

vous finissiez

elles finissaient

je prenais

tu prenais

il prenait

nous prenions

vous preniez

ils prenaient

j’avais

tu avais

il avait

nous avions

vous aviez

ils avaient

j’étais

tu étais

il était

nous étions

vous étiiez

ils étaient

je venais

tu venais

il venait

nous venions

vous veniez

ils venaient

 

KONSTRUKCJE Z IMPARFAIT

imparfait + imparfait

konstrukcja wyraża czynności mające charakter ciągły, których okres trwania jest analogiczny
Pendant que Robert regardait les affiches dans le métro, un pickpocket lui a volé
Podczas gdył Robert ogląda! plakaty w metrze, kieszonkowiec ukradł mu kartę kredytową.
 

imparfait + passé composé / passé simple

w konstrukcji tej imparfait stanowi tło dla czynności, dla czynności wyrażonych w passé composé lub passé simple

 

 

PRZYKŁADY

J’avais une jupe noire, et un pull orange.
Miałam na sobie czarną spódnicę i pomarańczowy sweter.
słownik: la jupe, les jupes – spódnica, spódnice, noir, noire – czarny, czarna, le pull, les pulls – sweter, swetry
gramatyka
: tworzenie rodzaju żeńskiego rzeczowników: rzeczownik w rodzaju męskim + końcówka e
* rzeczowniki zakończone w rodzaju męskim na e mają tę samą formę w rodzaju żeńskim
   wyjątki: un prince, une princesse – książę, księżna, un maître, une maîtresse – nauczyciel, nauczycielka

 

Pourquoi l’enfant n’avait pas envie de dormir?
Dlaczego dziecko nie chciało spać
słownik: l’enfant, les enfants – dziecko, dzieci, l’envie, avoir envie – chcieć, mieć chęć, dormir – spać (ir – III grupa)
gramatyka
: (1) tworzenie liczby mnogiej rzeczownika, liczba mnoga = liczba pojedyncza + s
(2) pourquoi l’enfan – pytanie za pomocą intonacji

 

Si j’étais a Paris, je visiterais le Louvre.
Gdybym był w Paryżu zwiedziłbym Luwr.
słownik: visiter – odwiedzać, zwiedzać
gramatyka
: (1) czasu imparfait używa się by wyrazić 1. czynność niedokonaną trwającą przez jakiś czas w przeszłości
2. czynność powtarzającą się w przeszłości lub zwyczajową, 3. uprzejmą prośbę, propozycję lub życzenie 4. czynność hipotetyczną w zdaniach warunkowych, 5. imparfait służy także do tworzenia opisów i wyjaśnień okoliczności przebiegu innej czynności przeszłej
(2) visiterais = conditionnel present

 

Je voulais vous demander un renseignement.
Chciałem was poprosić o informację.
słownik: renseigner – informować, objaśniać, le renseignement, les renseignements – informacja, informacje
gramatyka
: czasu imparfait używa się by wyrazić 1. czynność niedokonaną trwającą przez jakiś czas w przeszłości
2. czynność powtarzającą się w przeszłości lub zwyczajową, 3. uprzejmą prośbę, propozycję lub życzenie 4. czynność hipotetyczną w zdaniach warunkowych, 5. służy do tworzenia opisów i wyjaśnień okoliczności przebiegu innej czynności przeszłej

 

Cette tâche n’était pas difficile mais elle était très importante.
Choć te zlecenie nie było trudne, to jednak było bardzo ważne.
słownik: la tâche, les tâches – zadanie, zadania, difficile, difficile – trudny, trudna, important, importante – ważny (na)  –
gramatyk
: tworzenie rodzaju żeńskiego rzeczowników: rzeczownik w rodzaju męskim + końcówka e
rzeczowniki zakończone w rodzaju męskim na: e mają tę samą formę w rodzaju żeńskim

 

Il faisait très beau, le jour où on a déménagé.
W dzień przeprowadzki była bardzo piękna pogoda.
słownik: il fait beau (présente) – jest ładna pogoda, il faisait beau (imparfait) – była ładna pogoda, déménager – przeprowadzać się, le déménagement – przeprowadzka
gramatyka
: czasu imparfait używa się by wyrazić 1. czynność niedokonaną trwającą przez jakiś czas w przeszłości
2. czynność powtarzającą się w przeszłości lub zwyczajową, 3. uprzejmą prośbę, propozycję lub życzenie, 4. czynność hipotetyczną w zdaniach warunkowych, 5. służy także do tworzenia opisów i wyjaśnień okoliczności przebiegu innej czynności przeszłej

 

Quelqu’un a frappé à la porte, c’était le voisin.

Ktoś zapukał do drzwi, to był sąsiad.
słownik: frapper – pukać, uderzać, bić, frapper a la porte – pukać do drzwi, le voisin, la voisine – sąsiad, sąsiadka
gramatyka
: (1) a frappé = passé compose

(2) wymowa rzeczowników rodzaju żeńskiego: jeśli rzeczownik rodzaju męskiego kończy się na:

– samogłoskę – to dodanie e nie zmienia jego wymowy: un ami, une amie [ami],
– niewymawianą spółgłoskę – to dodanie e sprawia, że jest ona wymawiana : elegant [elegą], elegante [elegąt]
– samogłoskę nosową – to dodanie e sprawia, że jest ona być wymawiana normalnie: vosin [włazę], voisine [włazin]

 

Cette femme souffrait d’une grave insuffisance ferreuse quand elle est morte.
Ta kobieta cierpiała na poważny niedobór żelaza w chwili śmierci.
słownik: l’insuffisance – niedobór, nieudolność, l’insuffisance ferreuse – niedobór żelaza, mourir – umrzeć
gramatyka
: czasu imparfait używa się by wyrazić 1. czynność niedokonaną trwającą przez jakiś czas w przeszłości
2. czynność powtarzającą się w przeszłości lub zwyczajową, 3. uprzejmą prośbę, propozycję lub życzenie 4. czynność hipotetyczną w zdaniach warunkowych, 5. i
mparfait służy także do tworzenia opisów i wyjaśnień okoliczności przebiegu innej czynności przeszłej

 

Quand étais jeune, les enfants écoutaient les parents.
Kiedy byłam młoda, dzieci słuchały rodziców.
słownik: jeune, jeune – młody, młoda, l’enfant, les enfants – dziecko, dzieci, écouter – słuchać
gramatyka
: czasu imparfait używa się by wyrazić 1. czynność niedokonaną trwającą przez jakiś czas w przeszłości
2. czynność powtarzającą się w przeszłości lub zwyczajową, 3. uprzejmą prośbę, propozycję lub życzenie 4. czynność hipotetyczną w zdaniach warunkowych, 5.
imparfait służy także do tworzenia opisów i wyjaśnień okoliczności przebiegu innej czynności przeszłej

 

Quand j’étais petit, nous vivions à Paris.
Kiedy byłem mały, mieszkaliśmy w Paryżu.
słownik: petit, petite – mały, mała, vivre – mieszkać, żyć
gramatyka
: wymowa przymiotników w rodzaju żeńskim – jeśli przymiotnik w rodzaju męskim kończy się na
1. samogłoskę to dodanie: e, nie zmienia jego wymowy: joli [żoli], jolie [żoli] – ładna
2. na niewymawianą spółgłoskę to dodanie: e, sprawia, że jest ona wymawiana: petit [peti], petite [petit]
3. na spółgłoskę to dodanie: e, sprawia: że ulega ona podwojeniu i jest wymawiana: bon [bo], bonne [bone]

 

Quand j’habitais à Dieppe, je me baignais dans l’océan.
Kiedy mieszkałem w Diepp, kąpałem się w oceanie.
słownik: habiter – mieszkać, se baigner – kąpać się, l’océan, les océans – ocean, oceany
gramatyka
: czasu imparfait używa się by wyrazić 1. czynność niedokonaną trwającą przez jakiś czas w przeszłości
2. czynność powtarzającą się w przeszłości lub zwyczajową, 3. uprzejmą prośbę, propozycję lub życzenie 4. czynność hipotetyczną w zdaniach warunkowych, 5.
imparfait służy także do tworzenia opisów i wyjaśnień okoliczności przebiegu innej czynności przeszłej

 

Quelques fonctionnaires du ministère lisaient un article relatant le cambriolage de la Banque de France.

Kilku urzędników ministerstwa czytało artykuł opisujący włamanie do Banku Francji.
słownik: le fonctionnaire, les fonctionnaires – urzędnik, urzędnicy, le cambriolage – włamanie
gramatyka
: relatante – dotyczący, odpowiadający to przymiotnik odczasownikowy, który ma taka samą formę jak participe présent (imiesłów współczesny), jednak w odróżnieniu od imiesłowu jest odmienny, tzn. zgadza się z określanym rzeczownikiem pod względem liczby i rodzaju: opowiadający, opowiadająca – relatant, relatante

 

On voulait te remercier, d’avoir gardé notre secret.
Chcieliśmy ci podziękować za to, że dochowałaś naszej tajemnicy.
słownik: vouloir – chcieć, remercier – dziękować, garder le secret – dotrzymywać tajemnicy (sekretu)
gramatyka
: d’avoir gardé to infinitif passé – to nie występująca w języku polskim złożona forma bezokolicznika,  wyrażająca czynności dokonane – uprzednie w stosunku do czasownika głównego, budowa: être / avoir + participe passé

 

Je croyais avoir correctement rempli le formulaire.
Sądziłem, że poprawnie wypełniłem ten formularz.
słownik: croire – wierzyć, sądzić, remplir – napełniać, wypełniać, correct, correctement – poprawny, poprawnie
gramatyka
: avoir rempli to infinitif passé – to nie występująca w języku polskim złożona forma bezokolicznika,  wyrażająca czynności dokonane – uprzednie w stosunku do czasownika głównego, budowa: être / avoir + participe passé

 

Ça me rappelle cette histoire du scorpion et de la chèvre qui voulaient traverser la rivière.
To mi przypomina tę historię o skorpionie i kozie, którzy chcieli przepłynąć rzekę.
słownik: rappeller – przypominać la chèvre, les chèvre – koza, kozy, traverser – przekroczyć, przebyć, przeskoczyć
gramatyka: ceci, cela  – to zaimki wskazujące rodzaju nijakiego, które są reprezentantami: pojęć, faktów i zjawisk złożonych, np. Cela ne me gêne pas. – To mi nie przeszkadza. C’est beau. – To jest piękne. *
w języku potocznym ceci i cela są najczęściej zastępowane przez: ça

 

Il y avait a peu près cinquante de passagers à bord de navire.
Na pokładzie statku było około pięćdziesięciu pasażerów.
słownik: cinquante – pięćdziesiąt, le bord, les bords – brzeg, pokład, pokłady, le navire, les navires – statek, statki
gramatyka
: il y a jest wyrażeniem nieosobowym, niewystępującym w języku polskim, które wskazuje na istnienie czegoś – odpowiada angielskiemu: there is /are i niemieckiemu: es gibt, ma taką samą formę w liczbie pojedynczej i mnogiej,

formami pytającymi wyrażenia il ya są: y a-t-il? i est-ce qu’il y a?

 

En lui montrant la photo de la jeune fille, il souriait.
Pokazując mu fotografię młodej dziewczyny, uśmiechał się.
słownik: montrer – pokazywać, sourire – uśmiechać się
gramatyka
: en montrant – to tzw. forma gérondif odpowiadająca polskiemu imiesłowowi przysłówkowemu współczesnemu, wyraża czynność lub stan towarzyszący innej czynności równoczesnej, np. en buvant – pijąc, en disant – mówiąc, budowa: en + participe présent (imiesłów współczesny)
*gérondif odnosi się tylko do podmiotu zdania a participe présent do podmiotu i dopełnienia

 

Ils savaient que le vrai amour valait tous les risques.
Wiedzieli że prawdziwa miłość była warta każdego ryzyka.
słownik: savoir – wiedzieć, znać, valoir – mieć wartość, zasługiwać
gramatyka
: różnica w użyciu trybów subjonctif (łączącego) i indicatif (oznajmującego)
indicatif: odnosi się do wiadomości pewnych, opartych na faktach, np. ils savaient que + indicative – wiedzieli, że
subjonctif: odnosi się do wiadomości niepewnych, niepotwierdzonych, np. ils croyaient que + subjonctive – sądzili że

 

Un ordinateur à cette époque était quelque chose que les services secrets utilisaient pour déchiffrer les codes.
Komputery w tamtym czasie były czymś co tajne służby używały do łamania kodów.
słownik: l’ordinateur – komputer, les services secrets – tajne służby, déchiffre – odczytywać, odszyfrować
gramatyka
: czasu imparfait używa się by wyrazić 1. czynność niedokonaną trwającą przez jakiś czas w przeszłości
2. czynność powtarzającą się w przeszłości lub zwyczajową, 3. uprzejmą prośbę, propozycję lub życzenie 4. czynność hipotetyczną w zdaniach warunkowych 5.
służy także do tworzenia opisów i wyjaśnień okoliczności przebiegu innej czynności przeszłej

 

C’était un pays agricole où (dans lequel) on cultivait le blé.
Była to prowincja rolnicza, gdzie (w której) uprawiano zboże.
słownik: le pays, les pays – kraj, kraje, agricole, agricole – rolniczy, rolnicza, cultiver – uprawiać, le blé, les blés – zboże, zboża 
gramatyka
: (1) wymowa rzeczowników w liczbie mnogiej – końcówki liczby mnogiej s, x nie są wymawiane, np: pay [pei], pays [pei]

(2) rodzaj żeński rzeczowników: rzeczowniki zakończone w rodzaju męskim na e mają tę samą formę w rodzaju żeńskim

(3) ou – gdzie: zaimek względny prosty, lequel – w którym: zaimek względny złożony

 

Jacques dormait encore quand Monique entra.
Jacek jeszcze spał, gdy weszła Monika.

 

Monique arrivait souvent en retard.
Monika często się spóźniała.
 

Il ne regardait pas au prix et acceptait toutes les conditions.

Nie patrzył na ceny i zaakceptował wszystkie warunki.

 

Pendant les vacances, quand le temps était beau nous faisions du camping.
Podczas wakacji, kiedy była ładna pogoda, biwakowaliśmy.


Tous les matins, je me levais tôt.

Każdego ranka wstawałem wcześnie.


Autrefois, j’allais deux fois par semaine au cinéma.

Niegdyś chodziłem dwa razy w tygodniu do kina.

 

C’était un vieux monsieur qui portait toujours un costume gris. Il aimait les enfants et leur offrait souvent des bonbons.
To był starszy pan, który nosił zawsze szary garnitur. Lubił dzieci i często im dawał cukierki.


Hier soir, dans le restaurant il y avait beaucoup de clients. Ils prenaient tranquillement leur dîner quand, vers minuit, trois hommes masqués sont entrés … Celui qui semblait le chef de la bande avait environ 25 ans et parlait avec l’accent du midi.

Wczoraj wieczorem w restauracji było dużo gości. Jedli spokojnie kolację, kiedy, około północy, weszło tam trzech zamaskowanych mężczyzn. Ten, który wydawał się szefem bandy, miał około 25 lat i mówił z akcentem południowym.

 

Pendant les vacances, nous allions chaque dimanche dans une petite ville où habitaient nos grands-parents.

Podczas wakacji jeździliśmy w każdą niedzielę do miasteczka, w którym mieszkali nasi dziadkowie.

 

On se levait donc à six heures, on montait dans notre vieille Peugeot et, vers neuf heures, nous nous retrouvions tous devant I ’église paroissiale.
Wstawaliśmy więc o szóstej, wsiadaliśmy do naszego starego peugeota i, około dziewiątej, spotykaliśmy się wszyscy przed kościołem parafialnym.

 

Quand je suis entré dans la salle de conférences, un cancérologue parlait de ses recherches.
Kiedy wszedłem do sali konferencyjnej, jakiś onkolog mówił o swoich badaniach.

 

Je voulais vous demander un renseignement.

Chciałem was poprosić o informację.