Angielski – Czasownik

• podstawowe formy • podział czasowników • czasowniki główne • formy bezosobowe

CZASOWNIK – THE VERB

czasownik w języku polskim

• to odmienna, samodzielna część mowy nazywająca czynności i stany, tworząca w zdaniu orzeczenie

• czasowniki odmieniają się (koniugują) przez: czasy, tryby, liczby, osoby i występują w aspektach oraz stronach

  – czasy: teraźniejszy, przyszły, przeszły

  – tryby: oznajmujący, rozkazujący, przypuszczający, łączący

  – liczby: pojedyncza, mnoga

  – osoby: ja, ty, on, itd.

  – aspekt: dokonany, niedokonany

  – strona: czynna, bierna, zwrotna

• formy czasownika

  – bezokolicznik: np. mieszkać, to podstawowa forma czasownika wyrażająca czynność lub stan w sposób abstrakcyjny bez

    określania czasu, rodzaju, liczby, osoby, trybu, strony i aspektu

  – imiesłów: np. mieszkający, mieszkając, to forma czasownika przybierająca pewne cechy uznawane za typowe dla innych

    części mowy, np. rzeczownika, przymiotnika

 

PODSTAWOWE FORMY CZASOWNIKÓW – PRINCIPAL FORMS OF VERBS

bezokolicznik, I forma, II forma, III forma, czasownik z ing

forma

czasownika

I forma –

infinitive

bezokolicznik

II forma –

past simple 

czas przeszły

III forma –

past pariciple  

imiesłów cz. przeszłego

present pariciple

bezokolicznik + ing

otwierać

chodzić

to open

to go

opened

went

opened

gone

opening

going

• I forma = forma podstawowa czasownika = infinitiv (używana w czasie present simple np. to open)

  budowa: I forma czasownika jest identyczna z formą bezokolicznika – infinitive

  * wyjątkiem jest 3 osoba I. poj., która otrzymuje końcówki: s lub es: I open – ja otwieram, he / she opens – on / ona otwiera

 

• II forma = forma czasu przeszłego = past simple, (używana jest w czasach: past simple)

  budowa: czasowniki regularne tworzą II formę za pomocą końcówki: ed lub d: to open – II forma: opened,

  w przypadku czasowników nieregularnych II forma występuje w różnych postaciach: to go – II forma: went

 

• III forma = forma imiesłowu czasu przeszłego i imiesłowu biernego = past pariciple (występuje w czasach perfect)

  budowa: czasowniki regularne tworzą III formę za pomocą końcówki: ed lub d: opened – otwarty, I have opened – otworzyłem

  w przypadku czasowników nieregularnych III forma występuje w różnych postaciach: to go –  III forma – gone

 

• forma z ing = present pariciple = imiesłów czasu teraźniejszego (występuje w czasach continuous)

  budowa: czasownik + końcówka ing: to open – otwierać, opening – otwieram, otwierający, otwierając

 

 

PODZIAŁ CZASOWNIKÓW

1. regularne / nieregularne 

2. główne / posiłkowe / modalne

1. czasowniki regularne i nieregularne

podział czasowników ze wzgledu na sposób tworzenia form przeszłych

czasowniki regularne

tworzą formy: past (II) i past participle (III) przez dodanie końcówki: d lub ed:

czasownik w I formie + końcówka: d lub ed

• końcówkę: d, otrzymują czasowniki zakończone w I formie na: e

czasowniki zakończone na pojedynczą spółgłoskę podwajają końcową literę: beg – begged, stop – stopped, fit – fitted

• czasowniki zakończone na spółgłoskę: y zmieniają y na i: cry – cried

 

czasowniki nieregularne

mogą mieć formy: Infinitive (I forma), Past (II forma) i Past Participle (III forma)

• różne: write, wrote, written – pisać

• jedną formę różną a dwie takie same: make, made, made – robić

• wszystkie trzy formy takie same: put, put, put – kłaść

 

typ czasownika

I forma

II forma

III forma

regularne

regular

open – otwierać

arrive – przybywać

opened

arrived

opened

arrived

nieregularne

irregular

write – pisać

get – dostawać

cut – ciąć

write

got

cut

written

got

cut

2. czasowniki: główne, posiłkowe i modalne

podział czasowników ze względu na funkcję w zdaniu

czasowniki główne

work – pracować, sleep – spać, teach – nauczać 

(wszystkie czasowniki oprócz posiłkowych i modalnych)

czasowniki posiłkowe

auxiliary verbs

be, have, do

czasowniki modalne

modal verbs

can, may, must, shall, will, could, might, should, would, ought, need, dare

czasowniki pomocnicze i modalne opisane są w odrębnej pod-stronie

 

FORMY BEZOSOBOWE

zaimki: you, one, they, it

 zaimki: you, one, they,,it, w funkcji podmiotu mogą służyć do wprowadzanie form bezosobowych

• it jest najpopularniejszą formą wprowadzania konstrukcji bezosobowych, szczególnie w mowie zależnej i str. biernej

   it rains – pada, it said – mówi się, it is necessary – jest potrzebne, it is possible.

 

you występuje często w mowie potocznej, one w języku oficjalnym

  You can’t park here. – Tu nie wolno parkować.

  One never knows what will happen tomorrow. – Nigdy nie wiadomo, co wydarzy się jutro.

  One wonders how far this government will go. – Można się zastanawiać, jak daleko posunie się ten rząd.

 

• they występuje czesto w kontrukcji: they say – mówi się, uważa się  

  They say it’s going to be long, cold winter. – Mówi się, że będzie długa i mroźna zima.

  They say green tea is healthy. – Mówi się, że zielona herbata jest zdrowa.